Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1104 trên 1.483
Hàn the trong bún sợi đào thải rất chậm, dễ tích tụ kéo dài gây tổn thương gan thận nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học cho thấy hợp chất này thúc đẩy stress oxy hóa, tăng men gan, tăng chỉ số suy thận và gây độc hại trực tiếp lên tế bào miễn dịch cùng vật chất di truyền.
Ăn bánh mì vào bữa tối dễ gây tăng cân hơn bữa sáng do nhịp sinh học khiến độ nhạy insulin và dung nạp đường của cơ thể suy giảm về đêm. Việc nạp nhiều tinh bột muộn làm đường huyết tăng cao, giảm hormone no và dễ chuyển hóa năng lượng dư thừa thành mỡ.
Nhiều phụ huynh lo ngại hoạt chất thực vật trong sữa công thức đạm đậu nành có thể gây rối loạn nội tiết hoặc dậy thì sớm ở trẻ. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng dài hạn trên người khẳng định loại sữa này không làm thay đổi thời điểm dậy thì, tốc độ tăng trưởng hay khả năng sinh sản, miễn là sử dụng đúng chỉ định y khoa.
Nhiều người bệnh gout kiêng tuyệt đối các món từ đậu nành vì sợ làm tăng axit uric và gây đau khớp. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy đậu phụ và tàu hũ ky không làm tăng axit uric máu sau ăn, trong khi sữa đậu nành và hạt đậu nguyên xác lại khiến chỉ số này tăng nhanh.
Bún ốc, bún riêu ăn muộn dễ gây trào ngược do lượng mỡ béo làm giãn cơ thắt thực quản dưới kết hợp vị chua cay kích thích dạ dày. Khi nằm ngủ quá sớm sau bữa ăn lớn, dịch axit dễ dàng ứ đọng và trào ngược lên thực quản.
Bún riêu cua đồng cung cấp lượng đạm và canxi tự nhiên phong phú từ thịt và vỏ cua giã nhuyễn. Tuy nhiên, khả năng hấp thu canxi hữu cơ này vào xương phụ thuộc lớn vào độ hòa tan và các yếu tố cản trở trong đường ruột, không thể thay thế hoàn toàn các nguồn canxi sinh khả dụng cao như sữa.
Bổ sung một lượng nhỏ giấm táo hoặc giấm ăn vào bữa ăn có bánh mì giúp giảm đáng kể mức tăng đường huyết và insulin sau ăn. Độ chua của axit axetic trong giấm ức chế sớm men phân giải tinh bột ngay từ miệng và dạ dày, nhưng người bệnh đái tháo đường đang tiêm insulin cần thận trọng khi áp dụng.
Bánh mì ngũ cốc nảy mầm được ưa chuộng nhờ khả năng khắc phục nhược điểm khó hấp thu khoáng chất của ngũ cốc nguyên cám thông thường. Quá trình nảy mầm kích hoạt enzyme tự nhiên phá vỡ axit phytic, giúp giải phóng sắt, kẽm, canxi, magie và tăng hàm lượng chất chống oxy hóa cho cơ thể.
Đau bụng hay nổi mẩn sau khi ăn bánh mì không phải lúc nào cũng giống nhau. Y học phân biệt rõ dị ứng lúa mì qua kháng thể miễn dịch IgE diễn ra nhanh chóng với bệnh tự miễn Celiac và chứng nhạy cảm gluten chủ yếu gây rối loạn tại đường tiêu hóa.
Nam giới uống sữa đậu nành thường xuyên không bị giảm testosterone. Các phân tích gộp lâm sàng quy mô lớn khẳng định phytoestrogen trong đậu nành không gây nữ hóa, không làm hạ testosterone tự do hay testosterone toàn phần, đồng thời không làm tăng nồng độ estrogen ở nam giới trưởng thành.
Thói quen thêm giấm vào bát phở không chỉ giúp món ăn tròn vị mà còn hỗ trợ giảm đáng kể mức tăng đường huyết sau ăn nhờ hoạt chất axit axetic. Tuy nhiên, cơ chế thực sự phía sau lợi ích này và cách dùng sao cho an toàn với người bệnh tiểu đường là điều không phải ai cũng rõ.
Các loại thảo mộc kinh điển trong nước phở như hoa hồi, quế và thảo quả không chỉ tạo hương thơm hấp dẫn mà còn chứa nguồn hợp chất phenolic phong phú. Khoa học chứng minh chúng sở hữu hoạt tính chống oxy hóa mạnh, ức chế các phản ứng viêm và hỗ trợ ngăn ngừa quá trình lão hóa tế bào.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy sao nhái hồng giúp kích thích tế bào tạo xương, phục hồi cấu trúc xương bè và ức chế quá trình hủy xương tương đương việc bổ sung canxi. Dù vậy, thảo dược này mới được thử nghiệm trên chuột, phụ nữ mãn kinh chỉ nên dùng như rau ăn bổ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Người mắc tiểu đường tuýp 2 có thể ăn củ sen nhưng không nên ăn thường xuyên với lượng lớn. Củ sen chứa nhiều hoạt chất sinh học hỗ trợ chuyển hóa nhưng cũng giàu tinh bột; do đó, người bệnh chỉ nên dùng 2-3 bữa mỗi tuần và cần trừ bớt phần cơm tương ứng để kiểm soát đường huyết sau ăn.
Trà tâm sen nổi tiếng với công dụng an thần, giúp dễ ngủ nhưng lại chứa hoạt chất làm giãn mạch và hạ huyết áp. Người có cơ địa huyết áp thấp uống loại trà này mỗi ngày dễ đối mặt nguy cơ tụt huyết áp quá mức, hoa mắt, chóng mặt và ảnh hưởng xấu đến chức năng co bóp của tim.
Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy bột mì bổ sung sắt và axit folic giúp tăng nồng độ huyết sắc tố và giảm tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em cùng phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào lượng bột tiêu thụ hằng ngày, dạng sắt sử dụng và cách chế biến.
Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu hoàn toàn có thể ăn hạt sen nấu chín nhờ nguồn protein dồi dào, tinh bột lành tính và các chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, thai phụ cần tách bỏ tâm sen chứa nhiều alkaloid và chọn hạt khô ráo để tránh nguy cơ nhiễm nấm mốc nguy hiểm.
Hoa sen hồng, đặc biệt là phần nhụy, chứa nhiều hợp chất polyphenol và flavonoid có khả năng trung hòa gốc tự do, đồng thời ức chế các enzyme gây đứt gãy collagen và làm sạm da trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, uống trà sen chỉ đóng vai trò hỗ trợ bổ sung chất chống oxy hóa từ bên trong, không thể thay thế các biện pháp chăm sóc và bảo vệ da trực tiếp.
Uống sữa đậu nành hoặc dùng đạm đậu nành sát giờ uống thuốc trị suy giáp levothyroxine có thể làm giảm hấp thu thuốc tại ruột, khiến việc điều trị kém hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà chỉ cần giãn cách thời gian dùng đậu nành và thuốc hợp lý, đồng thời theo dõi chỉ số hormon định kỳ.
Chiết xuất cọ lùn (Saw Palmetto) có khả năng ức chế enzyme 5-alpha reductase và giảm hormone DHT, từ đó giúp giảm lượng tóc rụng và cải thiện mật độ tóc ở người rụng tóc di truyền mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không phải thần dược chữa hói hoàn toàn và cần thận trọng nguy cơ che lấp dấu hiệu ung thư tuyến tiền liệt.
