Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 776 trên 1.483
Nhịn ăn gián đoạn 16:8 không làm bùng phát nồng độ hormone cortisol ở người khỏe mạnh. Nghiên cứu cho thấy nồng độ đường huyết thấp khi nhịn đói thậm chí còn làm giảm mức kích hoạt của trục căng thẳng HPA, trong khi hiện tượng tăng cortisol buổi sáng chỉ là nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.
Nhịn ăn 16:8 kéo dài có thể làm giảm tần suất co bóp của túi mật, gây ứ đọng dịch mật và tạo điều kiện cho cholesterol kết tinh thành sỏi. Nguy cơ này tăng vọt nếu bạn giảm cân quá nhanh, kiêng tuyệt đối chất béo hoặc có sẵn tình trạng kháng insulin và tiểu đường.
Nhịn ăn 16:8 không vượt trội hơn phương pháp đếm calo truyền thống về khả năng đốt mỡ, bởi cốt lõi của giảm cân vẫn phụ thuộc vào thâm hụt năng lượng. Điểm mạnh của 16:8 nằm ở việc kiểm soát thời gian ăn uống đơn giản, dễ tuân thủ mà không cần cân đo calo phức tạp.
Dù từng được kỳ vọng làm chậm suy giảm chức năng ở bệnh nhân Alzheimer, vitamin E (alpha-tocopherol) liều cao hiện không được khuyến nghị điều trị do bằng chứng thiếu nhất quán, trong khi lại làm tăng nguy cơ đột quỵ xuất huyết não, té ngã và gia tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân.
Dầu gấc Việt Nam sở hữu hàm lượng Beta-Carotene và Lycopene rất cao, được hòa tan tự nhiên trong nền acid béo dồi dào giúp cơ thể dễ dàng hấp thu. Đây là nguồn dưỡng chất tuyệt vời hỗ trợ chức năng thị lực, ngăn ngừa khô mỏi mắt nếu được dùng đúng liều lượng hàng ngày.
Tiêu thụ tối thiểu 3 gam chất xơ hòa tan beta-glucan mỗi ngày từ yến mạch giúp giảm từ 5% đến 10% nồng độ cholesterol LDL. Cơ chế chủ yếu nhờ mạng lưới gel nhớt giữ chặt axit mật trong ruột, buộc gan tiêu thụ thêm cholesterol trong máu để tái tạo lượng dịch mật đã bài tiết.
Chế độ ăn DASH không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn giảm đáng kể nguy cơ mắc suy thận mạn tính và làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận. Việc chuyển dịch sang nhiều rau quả, hạt đậu, đạm thực vật và giảm tải lượng axit giúp giảm áp lực chuyển hóa lên thận một cách rõ rệt.
Nồng độ acid trong nước tiểu là nguyên nhân cốt lõi khiến sỏi acid uric kết tinh. Thay đổi chế độ ăn bằng cách cắt giảm đạm động vật giàu purine và tăng cường nhóm thực phẩm tạo kiềm giúp nâng pH nước tiểu, hòa tan tinh thể urate tự nhiên mà không cần can thiệp phức tạp.
Bổ sung canxi đơn độc liều cao có thể làm tăng canxi máu và nguy cơ vôi hóa động mạch vành. Bằng chứng khoa học khuyến cáo ưu tiên canxi từ thực phẩm tự nhiên và cần phối hợp vitamin D, vitamin K khi dùng viên uống để bảo vệ tim mạch.
Nhiều người nghĩ bổ sung canxi dễ bị sỏi thận, nhưng khoa học chứng minh điều ngược lại. Canxi từ bữa ăn tự nhiên giúp liên kết oxalate tại ruột, giảm hấp thu vào máu và ngăn ngừa tạo sỏi hiệu quả. Ngược lại, việc uống viên canxi sai thời điểm, cách xa bữa ăn, mới là yếu tố làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể ở thận.
Chế độ ăn DASH giàu rau củ, quả, hạt kết hợp giảm muối có thể giúp hạ huyết áp rõ rệt chỉ sau 2 tuần áp dụng. Mức giảm huyết áp tâm thu đạt từ 6 đến 11,5 mmHg tùy vào tình trạng bệnh và mức độ kiểm soát natri.
Uống trà xanh điều độ không làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người khỏe mạnh nhờ hoạt chất chống oxy hóa bù trừ cho lượng oxalate hòa tan. Mức dùng an toàn khoảng 1-2 tách trà hãm nhanh mỗi ngày, kết hợp uống đủ nước lọc.
Chế độ ăn Keto kéo dài có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận và xáo trộn khoáng chất do giảm carb sâu và tăng chất béo. Tuy nhiên, các biến chứng thận nặng khá hiếm gặp và việc giảm cân có thể giúp cải thiện độ lọc cầu thận ở người béo phì.
Kiêng khem tuyệt đối rau củ chứa oxalate là sai lầm phổ biến ở người bị sỏi thận oxalate canxi. Bằng chứng khoa học cho thấy kiểm soát lượng oxalate chỉ thực sự cần thiết khi bài tiết niệu tăng cao, trong khi duy trì đủ 800–1.200 mg canxi mỗi ngày mới là chìa khóa then chốt ngăn tái phát sỏi.
Nghiên cứu trên gần 1.000 người cao tuổi cho thấy duy trì khoảng một khẩu phần rau lá xanh đậm mỗi ngày giúp làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức tương đương trẻ hơn 11 tuổi, nhờ vào các hoạt chất quan trọng như phylloquinone, lutein và folate.
Ăn một quả trứng mỗi ngày không làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch ở người khỏe mạnh nhờ cơ chế tự cân bằng cholesterol của cơ thể. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa cần thận trọng vì tình trạng kháng insulin khiến nguy cơ xơ vữa mạch máu gia tăng khi nạp nhiều cholesterol.
Hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác khiến người cao tuổi dễ mắc bệnh truyền nhiễm và giảm khả năng sinh kháng thể sau tiêm chủng. Các bằng chứng lâm sàng cho thấy bổ sung vitamin E vượt mức khuyến nghị cơ bản, đặc biệt ở liều 200 mg (hoặc khoảng 200 IU) mỗi ngày, mang lại hiệu quả tối ưu trong việc kích hoạt tế bào T và tăng cường kháng thể.
Nghiên cứu khoa học cho thấy khung giờ nhịn ăn 16:8 ăn sớm (eTRF, ăn sáng đầy đủ và kết thúc ăn trước chiều tối) giúp cải thiện độ nhạy insulin, kiểm soát đường huyết và chuyển hóa lipid tốt hơn rõ rệt so với việc bỏ bữa sáng rồi ăn muộn về đêm.
Chế độ ăn nhiều đạm động vật làm tăng tải lượng acid tiềm tàng của thận (PRAL), đẩy nhanh tốc độ suy thận qua cơ chế viêm và xơ hóa. Tăng cường rau củ sinh kiềm giúp trung hòa acid, giảm tổn thương mô thận và bảo tồn chức năng lọc hiệu quả.
Uống cà phê đen nguyên chất không đường, không sữa trong khung giờ nhịn 16:8 không làm đứt chu kỳ nhịn ăn. Nghiên cứu khoa học xác nhận thức uống không calo này không gây tăng đường huyết sau dùng và giữ nguyên trạng thái ceton sinh lý tương đương việc chỉ uống nước.
