Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 781 trên 1.483
Quả óc chó thường được ví như "thực phẩm bổ não" vì có hình dáng giống hai bán cầu đại não. Tuy nhiên, giới khoa học khẳng định hình thái này chỉ là ngẫu nhiên; tác dụng cải thiện tốc độ phản xạ và chức năng nhận thức thực tế đến từ các hoạt chất giúp giảm viêm, chống oxy hóa và tối ưu hóa năng lượng não bộ.
Các nghiên cứu khoa học khẳng định mật ong có hiệu quả giảm ho ban đêm tương đương siro dextromethorphan ở trẻ trên 1 tuổi bị nhiễm khuẩn hô hấp. Đây là giải pháp tự nhiên lành tính giúp trẻ bớt khó chịu và cải thiện giấc ngủ, tuy nhiên tuyệt đối không dùng cho trẻ dưới 12 tháng tuổi.
Nhiều quảng cáo ca ngợi siro quả cơm cháy có thể chữa dứt điểm cúm thần tốc, nhưng các bằng chứng khoa học thực tế lại cho thấy hiệu quả rất khiêm tốn và chưa chắc chắn. Dù có một số thử nghiệm ban đầu ghi nhận giảm triệu chứng, nghiên cứu đối chứng nghiêm ngặt tại phòng cấp cứu cho thấy quả cơm cháy không làm giảm thời gian hay độ nặng của bệnh cúm.
Bổ sung axit folic đơn lẻ liều cao có thể che lấp dấu hiệu thiếu máu do thiếu hụt vitamin B12, khiến các tổn thương hệ thần kinh âm thầm tiến triển không thể phục hồi. Việc kết hợp cân bằng cả hai vi chất này mang lại hiệu quả bảo vệ chức năng nhận thức an toàn hơn.
Thực phẩm siêu chế biến ngày càng phổ biến trong bữa ăn hàng ngày nhưng mang lại nhiều rủi ro cho trí não. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn chứng minh mỗi 10% gia tăng lượng tiêu thụ loại thực phẩm này trong khẩu phần có thể làm tăng tới 16% nguy cơ suy giảm nhận thức và đẩy nhanh quá trình lão hóa não bộ.
Nhiều người tin rằng uống vitamin C liều cao sẽ giúp phòng ngừa cảm cúm, nhưng các nghiên cứu khoa học quy mô lớn cho thấy vi chất này không giúp người bình thường tránh mắc bệnh. Tác dụng phòng bệnh chỉ được ghi nhận rõ rệt ở nhóm vận động viên cường độ cao hoặc người làm việc trong môi trường giá rét khắc nghiệt.
Tình trạng đầu óc lơ mơ, mất tập trung sau khi ăn đồ ngọt xuất phát từ việc đường huyết tăng vọt đột ngột, gây viêm cấp tính, stress oxy hóa và làm gián đoạn lưu lượng máu nuôi não. Kiểm soát dao động đường huyết là chìa khóa bảo vệ sự minh mẫn.
Sự kết hợp giữa axit amin L-theanine và hoạt chất chống oxy hóa EGCG trong trà xanh giúp bảo vệ ty thể tế bào thần kinh, hỗ trợ điều hòa chất dẫn truyền não bộ, qua đó cải thiện rõ rệt khả năng chú ý và năng lực xử lý của trí nhớ làm việc.
Chế độ ăn MIND kết hợp giữa thực đơn Địa Trung Hải và DASH, được chứng minh qua nhiều nghiên cứu dài hạn giúp làm chậm tốc độ lão hóa não bộ tương đương trẻ hơn từ 1 đến 7,5 tuổi, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi.
Thiếu sắt làm suy giảm khả năng tăng sinh tế bào lympho T và giảm sản xuất interleukin-2, khiến hệ miễn dịch qua trung gian tế bào của trẻ yếu đi rõ rệt. Tuy nhiên, phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho con uống sắt khi chưa xét nghiệm máu, vì vi khuẩn gây bệnh cũng cần sắt để tăng sinh.
Rau bina và cải xoăn giàu lutein giúp bảo vệ mắt, nhưng cơ thể hấp thu chất này tốt nhất không chỉ phụ thuộc vào việc ăn sống hay nấu chín. Yếu tố cốt lõi là làm nát cấu trúc tế bào lá bằng cách xay nghiền, kết hợp với một lượng chất béo vừa đủ trong bữa ăn để kích thích hòa tan dưỡng chất.
Taurine thường được quảng cáo giúp phục hồi trí nhớ và kéo dài tuổi thọ tế bào não. Dù vậy, phần lớn dữ liệu tích cực hiện chỉ ghi nhận trên mô hình chuột; các thử nghiệm lâm sàng trên người còn rất ít, cỡ mẫu nhỏ và chưa đủ bằng chứng khoa học để khuyến cáo sử dụng rộng rãi nhằm cải thiện nhận thức.
Người ăn thuần chay có mật độ khoáng xương thấp hơn và đối mặt với nguy cơ gãy xương cao hơn, đặc biệt tại vùng hông. Mối nguy này gia tăng rõ rệt nếu lượng canxi nạp vào dưới 525 mg/ngày, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng việc bổ sung đúng cách canxi, vitamin D, vitamin B12 và protein.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất EGCG trong trà xanh có khả năng vượt qua hàng rào tuần hoàn để bảo vệ tế bào hạch võng mạc khỏi stress oxy hóa và thoái hóa do thiếu máu. Dù vậy, trà xanh không thể thay thế thuốc điều trị hạ nhãn áp chuyên dụng.
Các thử nghiệm lâm sàng mù đôi cho thấy astaxanthin tự nhiên liều 3-6 mg/ngày giúp giảm nếp nhăn, tăng độ đàn hồi và hạn chế tổn thương da do tia cực tím. Dù giàu tiềm năng bảo vệ cấu trúc tế bào, hoạt chất này là biện pháp bổ trợ đường uống, không thể thay thế kem chống nắng và lối sống lành mạnh.
Chế độ ăn MIND kết hợp giữa Địa Trung Hải và DASH giàu chất chống oxy hóa, được chứng minh qua nghiên cứu quan sát giúp làm chậm suy giảm trí nhớ. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên gần đây chỉ ra chế độ này cần đi kèm kiểm soát calo và quản lý cân nặng mới mang lại hiệu quả bảo tồn nhận thức tốt nhất.
Nồng độ vitamin C và chất chống oxy hóa tự nhiên trong cơ thể có liên quan đến việc giảm nguy cơ đục thủy tinh thể tuổi già. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng lớn chứng minh việc uống bổ sung chất chống oxy hóa liều cao không làm chậm tiến triển bệnh, thậm chí có thể gây mất cân bằng tế bào.
Whey protein không làm tăng áp lực nội nhãn như nhiều người lầm tưởng. Thủ phạm thực sự khiến nhãn áp tăng vọt tức thời khi tập gym là kỹ thuật nín thở rặn (nghiệm pháp Valsalva), đặc biệt ở các bài nâng tạ nặng huy động khối cơ lớn.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận thiếu hụt vitamin D làm giảm tiết nước mắt, rút ngắn thời gian vỡ màng phim nước mắt và tăng độ nặng của hội chứng khô mắt. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy mối liên quan giữa thiếu vi chất này với bệnh nhược thị.
Uống cà phê hằng ngày không làm loãng xương ở người khỏe mạnh nếu duy trì dưới 4 tách (400 mg caffeine). Caffeine chỉ gây bài tiết nhẹ canxi qua nước tiểu, dễ dàng bù đắp bằng chế độ ăn đủ canxi hoặc thêm một chút sữa vào cà phê.
