Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 780 trên 1.483
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung men vi sinh chứa chủng *Lactobacillus* và *Bifidobacterium* giúp giảm số ngày nghỉ học do ốm, rút ngắn thời gian nhiễm trùng hô hấp trên và giảm nhu cầu dùng kháng sinh ở trẻ. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào chủng vi sinh cụ thể và không thay thế điều trị y khoa.
Ăn kiêng quá gắt gao làm gián đoạn nguồn năng lượng cần thiết để tổng hợp kháng thể IgA tiết (s-IgA) trong nước bọt. Việc thiếu hụt dưỡng chất làm suy yếu hàng rào niêm mạc miệng, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Khái niệm "siêu thực phẩm tăng cường miễn dịch" chủ yếu là chiêu bài tiếp thị thương mại hơn là thuật ngữ y học. Khoa học chứng minh hệ miễn dịch cần sự cân bằng dinh dưỡng tổng thể, lối sống lành mạnh và giấc ngủ đủ, không thể dựa vào một loại thực phẩm đơn lẻ.
Trước và sau mổ thay thủy tinh thể, người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ đường huyết và bổ sung đầy đủ protein, kẽm cùng vitamin C qua bữa ăn hàng ngày. Chế độ dinh dưỡng này giúp kích hoạt các yếu tố tăng trưởng, thúc đẩy vết rạch củng mạc nhanh liền và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.
Ngộ độc methanol từ rượu giả phá hủy dây thần kinh thị giác cực nhanh do chất chuyển hóa acid formic tích tụ, ức chế enzyme cytochrome oxidase trong ty thể. Quá trình này cắt đứt nguồn năng lượng tế bào, gây thiếu oxy mô và hoại tử sợi trục thần kinh thị giác, dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.
Ăn đồ cay nóng khi bị cảm chỉ tạo cảm giác thông mũi giả tạo do capsaicin kích thích tiết dịch và giãn mạch tạm thời. Gia vị cay không thể tiêu diệt virus gây bệnh, thậm chí còn kích ứng niêm mạc và làm tăng độ nhạy cảm của phản xạ ho.
Bổ sung kẽm vượt ngưỡng an toàn có thể gây kích hoạt protein bẫy đồng ở niêm mạc ruột non, khiến cơ thể thiếu hụt đồng nghiêm trọng. Tình trạng này trực tiếp dẫn đến thiếu máu khó điều trị, giảm bạch cầu miễn dịch và nguy cơ tàn tật do tổn thương thần kinh không thể đảo ngược.
Tăng đường huyết làm suy yếu khả năng hóa ứng động và diệt khuẩn của bạch cầu, khiến người đái tháo đường đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng cao gấp 1,5 đến 4 lần. Kiểm soát đường huyết mục tiêu thông qua chế độ dinh dưỡng cân bằng là yếu tố cốt lõi giúp phục hồi chức năng tế bào miễn dịch và ngăn ngừa biến chứng.
Ăn cá béo 2 lần mỗi tuần và uống viên dầu cá đều giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, nhưng lợi ích nhận thức không hoàn toàn giống nhau. Cá béo cung cấp thêm nguồn đạm tự nhiên giúp bảo vệ bao myelin và sợi trục thần kinh, trong khi viên dầu cá mang lại liều lượng axit béo ổn định, đặc biệt hiệu quả ở người bệnh đái tháo đường.
Bổ sung kẽm trong thai kỳ không giúp ngăn ngừa nhiễm trùng ối do thiếu bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả này. Dù vậy, vi chất này có thể hỗ trợ cải thiện miễn dịch sơ sinh và giảm nguy cơ mắc tiêu chảy ở trẻ nhỏ sau sinh. Thai phụ không nên tự ý bổ sung liều cao khi chưa có chỉ định.
Uống nước ấm không thể tiêu diệt virus như nhiều lời đồn thổi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, việc duy trì đủ nước cho cơ thể lại đóng vai trò sống còn trong việc giữ ẩm lớp niêm mạc, bảo vệ hoạt động của hệ thống lông chuyển đường hô hấp nhằm bẫy và đào thải mầm bệnh hiệu quả.
Trục não - ruột kết nối hệ tiêu hóa với hệ thần kinh trung ương thông qua miễn dịch và chất dẫn truyền thần kinh. Bổ sung men vi sinh đúng chủng giúp giảm viêm thần kinh, bảo vệ tế bào não và hỗ trợ cải thiện trí nhớ, nhận thức nhẹ ở người suy giảm chức năng não bộ.
Tiêu thụ thường xuyên thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (GI cao) làm tăng lượng đường trong máu nhanh chóng, kích hoạt stress đường hóa gây tổn hại võng mạc. Các nghiên cứu chỉ ra chế độ ăn giàu carbohydrate tinh chế làm tăng đáng kể nguy cơ và tốc độ tiến triển của bệnh thoái hóa hoàng điểm.
Vitamin D chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp rõ rệt ở người có nồng độ vi chất ban đầu trong máu ở mức thấp hoặc thiếu hụt nghiêm trọng. Với người có nồng độ bình thường, việc tự ý bổ sung thêm liều cao không mang lại hiệu quả bảo vệ rõ rệt.
Các nghiên cứu chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) cho thấy flavanol trong ca cao với liều từ 494 mg đến gần 1.000 mg mỗi ngày giúp tăng tưới máu vỏ não và hồi răng, từ đó hỗ trợ trí nhớ ngắn hạn. Tuy nhiên, sô-cô-la thương mại chứa nhiều đường sữa khó đạt hàm lượng chuẩn này.
Uống dầu cá không giúp người trẻ khỏe mạnh tăng vọt trí nhớ như lời đồn. Bằng chứng lâm sàng cho thấy omega-3 (DHA/EPA) chủ yếu mang lại lợi ích hỗ trợ nhận thức ở những người có chế độ ăn thiếu hụt, người có chỉ số omega-3 thấp hoặc người có biểu hiện suy giảm trí nhớ ban đầu.
Dầu dừa và dầu MCT không thể chữa khỏi bệnh sa sút trí tuệ hay phục hồi hoàn toàn trí nhớ cho người mắc bệnh Alzheimer. Dù vậy, các chất béo chuỗi trung bình này cung cấp thể ceton làm nguồn năng lượng thay thế cho não bộ, giúp ổn định tạm thời điểm số nhận thức ở một số bệnh nhân qua các thử nghiệm sơ bộ.
Nhịn ăn ngắt quãng 16:8 có thể hỗ trợ hệ miễn dịch bằng cách kích hoạt cơ chế tự thực bào (autophagy) để dọn dẹp tế bào bạch cầu già cỗi và giảm phản ứng viêm. Tuy nhiên, việc áp dụng sai cách hoặc thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài có thể gây tổn thương tế bào gốc, rụng tóc và làm suy giảm sức đề kháng.
Người ăn chay có nồng độ taurine trong máu và nước tiểu thấp hơn người ăn thịt do thực vật không chứa hoạt chất này. Tuy nhiên, cơ thể người vẫn tự tổng hợp được một phần và thận sẽ giảm đào thải để thích nghi, chưa có bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng này làm suy giảm chức năng cơ tim.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) hỗ trợ cải thiện trí nhớ chủ yếu nhờ cơ chế hạ hormone căng thẳng cortisol và bảo vệ tế bào não khỏi tổn thương oxy hóa. Khi stress mạn tính được kiểm soát, vùng hồi hải mã sẽ củng cố và lưu trữ thông tin hiệu quả hơn.
