Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 788 trên 1.483
Nhiều người tự ý uống viên sắt khi rụng tóc mà không xét nghiệm ferritin máu. Thói quen bổ sung bừa bãi này có thể gây quá tải sắt, bùng phát stress oxy hóa làm chết rụng tế bào nang tóc và hủy hoại nhiều cơ quan nội tạng.
Thịt thực vật siêu chế biến không làm tăng nguy cơ tim mạch so với thịt động vật thông thường. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chúng giúp hạ cholesterol xấu LDL, giảm chỉ số TMAO và hỗ trợ kiểm soát cân nặng, dù người dùng vẫn cần lưu ý lượng natri tẩm ướp.
Carb bột maltodextrin giúp đẩy nhanh quá trình tái tạo glycogen cơ bắp trong 4 giờ đầu sau vận động kiệt sức. Tuy nhiên, với người tập luyện phổ thông, thức ăn nguyên phần giàu vi chất và chất xơ vẫn là lựa chọn bền vững và an toàn hơn cho sức khỏe lâu dài.
Selen là vi chất cần thiết cho tế bào nhưng có ranh giới an toàn rất hẹp. Bổ sung selen chỉ cải thiện rụng tóc ở người thiếu hụt bệnh lý hoặc hóa trị; lạm dụng thực phẩm chức năng chứa selen quá 400 mcg/ngày có thể gây ngộ độc khiến tóc rụng hàng loạt và hư móng kéo dài.
Rụng tóc nhiều sau khi giảm cân cấp tốc là biểu hiện của chứng telogen effluvium, xảy ra khi cơ thể bị sốc năng lượng khiến 20-50% nang tóc đồng loạt chuyển sang pha thoái triển. Tình trạng này có độ trễ 2-4 tháng, hoàn toàn lành tính và có thể phục hồi nếu kịp thời loại bỏ tác nhân ăn kiêng hà khắc.
Người cao tuổi không cần lo ngại đậu phụ hay đậu nành gây suy giáp hay hại thận. Các nghiên cứu khẳng định isoflavone trong đậu nành an toàn với chức năng tuyến giáp và đạm đậu nành còn giúp hỗ trợ giảm protein niệu, cải thiện mỡ máu ở người suy thận nhẹ.
Chiết xuất cọ lùn chứa acid béo và beta-sitosterol giúp giảm nồng độ hormone DHT và cải thiện mật độ tóc ở mức độ nhẹ đến vừa. Dù dung nạp tốt, cọ lùn không đủ bằng chứng thay thế thuốc chuẩn hóa và cần thận trọng nguy cơ bỏ sót chẩn đoán bệnh lý tuyến tiền liệt.
Creatine monohydrate kết hợp tập kháng lực giúp gia tăng khối cơ và cải thiện sức mạnh chi dưới ở người cao tuổi, từ đó phòng ngừa té ngã hiệu quả. Hiện tượng tăng creatinine huyết thanh chủ yếu do chuyển hóa chất bổ sung, không gây tổn hại mức lọc cầu thận trên người khỏe mạnh nếu dùng đúng cách.
Quá trình lên men đậu nành bằng nấm vi sinh kích hoạt enzyme phytase, bẻ gãy liên kết phytate để giải phóng sắt và kẽm. Nhờ đó, các món ăn như tempeh giúp nâng cao độ khả dụng sinh học của vi chất, hỗ trợ cải thiện tiêu hóa đạm và phòng ngừa nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng tự nhiên.
Người cao tuổi thừa cân khi cắt giảm calo đối mặt nguy cơ teo cơ nghiêm trọng thay vì chỉ giảm mỡ. Để bảo tồn khối cơ quý giá, giải pháp khoa học tối ưu là thực hiện giảm cân mức độ vừa phải, tăng cường đạm giàu axit amin thiết yếu và kết hợp bài tập kháng lực đều đặn.
Omega-3 và dầu cá hỗ trợ cân bằng màng lipid tế bào và giảm tỷ lệ nang tóc rơi vào pha rụng, nhưng chưa có bằng chứng khẳng định khả năng kích thích mọc tóc nhanh chóng như thuốc điều trị. Bổ sung hợp lý giúp cải thiện da lông, song không thể thay thế phác đồ y khoa chuyên sâu.
Tảo xoắn Spirulina chủ yếu chứa pseudovitamin B12, một dạng đồng đẳng không có hoạt tính sinh học ở người thay vì vitamin B12 thật. Hợp chất này không đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng, thậm chí có nguy cơ cản trở chuyển hóa vi chất và che giấu tình trạng thiếu hụt trên xét nghiệm y tế.
Rụng tóc sau sinh chủ yếu do nồng độ estrogen sụt giảm đột ngột khiến nang tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ hàng loạt. Việc bổ sung dinh dưỡng chỉ phát huy tác dụng khi cơ thể thiếu hụt các chất thiết yếu như protein, kẽm hoặc sắt, thay vì lạm dụng thuốc bổ bừa bãi.
Ăn keto bị rụng tóc chủ yếu do hiện tượng telogen effluvium cấp tính khi cơ thể chịu căng thẳng chuyển hóa từ việc cắt giảm calo, sụt cân nhanh và thay đổi chế độ ăn đột ngột, kết hợp nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng. Tình trạng này mang tính tạm thời và tóc thường tự phục hồi sau khi ổn định lối sống.
Nhiều gia đình xem sữa công thức như giải pháp bồi bổ bắt buộc cho cha mẹ già. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các chế phẩm bổ sung dinh dưỡng đường uống chỉ thực sự cần thiết và mang lại hiệu quả rõ rệt cho người suy dinh dưỡng, sụt cân hoặc có bệnh lý đi kèm; người ăn uống đầy đủ không cần dùng hằng ngày.
Nhiều người già chọn uống vitamin D liều cao cách tuần hoặc cách tháng để tiện lợi, nhưng các thử nghiệm lâm sàng cho thấy cách nạp dồn liều này có thể làm tăng nguy cơ té ngã và gãy xương thay vì phòng ngừa.
Tự ý bổ sung vitamin A liều cao kéo dài hoặc lạm dụng retinoid có thể kích hoạt hội chứng thừa vitamin A, làm rối loạn chu kỳ nang tóc và dẫn đến rụng tóc hàng loạt cùng tổn thương da, xương và chức năng gan.
Nhiều phụ nữ bị rụng tóc lan tỏa dù xét nghiệm máu không thiếu máu do kho sắt dự trữ ferritin cạn kiệt. Để nang tóc phát triển khỏe mạnh và phục hồi mọc lại, nồng độ ferritin huyết thanh cần duy trì ở mức tối ưu từ 40 đến 70 ng/mL.
Collagen peptide kích hoạt các tế bào nang tóc và kích thích mọc lông rõ rệt trong nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn rất hạn chế. Bạn không nên kỳ vọng collagen peptide là giải pháp thần tốc thay thế thuốc chữa rụng tóc.
Người lớn tuổi nên ưu tiên dùng dầu thực vật tự nhiên giàu acid béo chưa bão hòa, hạn chế mỡ động vật từ thịt và tránh xa dầu thực vật hydro hóa. Việc thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo chưa bão hòa giúp giảm nguy cơ mắc thêm bệnh chuyển hóa và giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch.
