Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 870 trên 1.483
Hạt bí đỏ từ lâu được truyền tai với công dụng trị giun sán đường ruột. Dù các nghiên cứu ghi nhận một số hoạt chất trong hạt bí có khả năng ức chế ký sinh trùng trong phòng thí nghiệm, dữ liệu lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế và không thể thay thế thuốc đặc trị.
Củ dền và củ cải đỏ hoàn toàn khác nhau về dinh dưỡng. Củ dền ngọt đượm, giàu calo, khoáng chất và sắc tố betalain. Ngược lại, củ cải đỏ rất ít calo, ít đường, giòn cay nhờ chứa hợp chất lưu huỳnh glucosinolate đặc trưng giúp cải thiện hệ vi sinh đường ruột và các chỉ số hội chứng chuyển hóa.
Phân loại thực phẩm Âm - Dương tại các quán thực dưỡng thực chất mang đậm tính văn hóa và truyền thống dân gian, chưa có hệ thống chứng minh lâm sàng trong y học hiện đại. Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các lời quảng cáo thần thánh hóa thực đơn để tránh chế độ ăn kiêng khem cực đoan, gây thiếu hụt dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.
Đậu phụ và tempeh ở tiệm thực dưỡng an toàn cho người khỏe mạnh nhưng người có vấn đề tuyến giáp cần chú ý lượng dùng. Bằng chứng khoa học cho thấy phytoestrogen đậu nành có thể ức chế enzym tạo hormone giáp và làm tăng nguy cơ suy giáp ở nhóm nhạy cảm nếu ăn quá nhiều.
Bí đỏ để lâu ngày không tự biến đổi thành độc chất cucurbitacin nếu bảo quản tốt và quả không bị thối hỏng. Tuy nhiên, nếu quả bí có vị đắng bất thường do thụ phấn chéo hay căng thẳng thời tiết, độc tố cucurbitacin tích tụ có thể gây viêm đại tràng cấp, nôn ra máu và tụt huyết áp nguy hiểm.
Chế độ thực dưỡng ngoài quán không thể chữa khỏi ung thư do thiếu hoàn toàn bằng chứng lâm sàng xác thực. Việc tự ý bỏ điều trị y khoa để ăn kiêng ngặt nghèo dễ dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu hụt vi chất nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ suy mòn thể lực ở người bệnh.
Nhai kỹ từng miếng ăn giúp làm nhỏ thức ăn, tăng tiết nước bọt chứa enzyme amylase và hỗ trợ kéo dài cảm giác no. Tuy nhiên, hành vi nhai này chỉ là biện pháp hỗ trợ tiêu hóa và giảm tốc độ ăn, hoàn toàn không thể thay thế cho một chế độ dinh dưỡng cân bằng và đa dạng.
Hạt sen và củ sen chứa các hoạt chất tự nhiên như alkaloid và GABA giúp làm dịu thần kinh và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, các món chè hoặc canh hầm ngoài tiệm thường bỏ tim sen và nấu cùng nhiều đường phèn, làm giảm đáng kể hiệu quả an thần tự nhiên.
Nước ép củ dền không phải tác dụng giả dược mà thực sự giúp cải thiện sức bền nhờ hàm lượng nitrate làm giãn mạch và tăng hiệu quả sử dụng oxy. Tuy nhiên, mức độ cải thiện khác nhau giữa người ít vận động và vận động viên, phụ thuộc lớn vào liều lượng và thời điểm nạp trước khi tập.
Giá trị vi chất và polyphenol trong cải kale phụ thuộc lớn vào giống cây, điều kiện thổ nhưỡng, thảm thực vật che phủ và nhiệt độ môi trường hơn là nhãn mác canh tác hữu cơ hay thông thường. Việc nắm rõ các yếu tố chi phối dinh dưỡng giúp người tiêu dùng lựa chọn và chế biến khoa học mà không bị áp lực bởi chi phí.
Rau củ luộc sẵn bày trong tủ kính nhiều giờ có thể mất từ 26% đến gần như toàn bộ vitamin C cùng các chất chống oxy hóa do nhiệt độ và phản ứng oxy hóa không khí, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tăng nitrit nếu bảo quản lâu ở nhiệt độ phòng.
Thực dưỡng Ohsawa số 7 loại bỏ hoàn toàn rau xanh để chỉ ăn gạo lứt muối mè tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vitamin C, folate và suy kiệt năng lượng. Thay vì mang lại tác dụng thải độc, chế độ ăn kiêng hà khắc này có thể gây tổn thương huyết học, suy giảm nhận thức và làm chậm trễ cơ hội điều trị y khoa.
Củ cải vàng chứa chất chống oxy hóa polyacetylene falcarinol quý giá, có khả năng ức chế các phản ứng viêm và bảo vệ niêm mạc ruột. Tuy nhiên, hoạt chất này rất nhạy cảm với nhiệt độ, đòi hỏi phương pháp chế biến phù hợp để không làm suy giảm giá trị dinh dưỡng.
Cơm gạo lứt nấu sẵn tại các quán ăn tiềm ẩn nguy cơ tích tụ asen vô cơ độc hại do bếp ăn thường cắt giảm công đoạn vo kỹ, ngâm nước và chắt nước thừa để tiết kiệm thời gian. Nắm rõ nguyên lý chế biến khoa học sẽ giúp người tiêu dùng loại bỏ độc chất hiệu quả mà vẫn bảo toàn dinh dưỡng.
Ăn củ dền không làm tăng nguy cơ ung thư. Dù giàu nitrate tự nhiên, củ dền đồng thời chứa hàm lượng cao vitamin C và polyphenol giúp ngăn chặn triệt để sự hình thành hợp chất nitrosamine gây hại, mang lại nhiều lợi ích cho huyết áp và tim mạch.
Rau họ cải giàu chất chống oxy hóa nhưng chứa goitrogen có thể cản trở hấp thu iod tại tuyến giáp. Người bị suy giáp, người thiếu hụt iod hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng chuyển hóa tuyến giáp cần thận trọng khi ăn lượng lớn rau họ cải sống, nên nấu chín để bất hoạt hợp chất kháng giáp.
Cải xoăn non ít đắng, mềm ngọt và dễ ăn hơn, nhưng cải xoăn già mới là nguồn tích lũy dồi dào các hợp chất lưu huỳnh glucosinolate có hoạt tính sinh học cao. Lựa chọn loại nào phụ thuộc hoàn toàn vào khẩu vị và cách chế biến của bạn.
Cải xoăn cung cấp chất chống oxy hóa hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm sau tập luyện, nhưng hàm lượng protein và BCAA quá thấp khiến loại rau này không thể đáp ứng đủ nhu cầu phục hồi, tái tạo cơ bắp cho vận động viên ăn chay.
Ăn củ dền ban đêm dễ gây khó tiêu, ợ hơi và mất ngủ do chứa nhiều đường tự nhiên cùng chất xơ lên men chậm. Để bảo vệ hệ tiêu hóa và duy trì giấc ngủ sâu, bạn nên ăn củ dền nấu chín và hoàn tất bữa tối trước 19h, cách giờ ngủ ít nhất 3 tiếng.
Betaine trong củ dền cho thấy tiềm năng ức chế tích tụ mỡ gan và hỗ trợ chuyển hóa tế bào qua nhiều nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn ở giai đoạn sơ khởi, người bệnh không nên coi củ dền là biện pháp thay thế phác đồ y khoa chuẩn.
