Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 382 trên 483
Cả cà phê hòa tan và cà phê pha phin đều giàu polyphenol chống oxy hóa. Trong khi cà phê pha nhỏ giọt (như pha phin) vượt trội về khả năng quét gốc tự do và tổng lượng hoạt chất trên mỗi cốc, cà phê hòa tan nguyên chất vẫn giữ được lượng lớn dẫn xuất axit chlorogenic nếu không pha thêm sữa.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng các dấu ấn viêm trong máu, phá vỡ hệ vi sinh đường ruột và gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch lẫn mạch máu não. Cắt giảm đồ ăn công nghiệp dưới ngưỡng 2,3 khẩu phần mỗi ngày và ưu tiên thực phẩm tươi nguyên bản là chìa khóa bảo vệ hệ mạch.
Phi điệp kép (thạch hộc) từ lâu được dùng trong y học cổ truyền để kích thích tiết nước bọt và dưỡng dạ dày. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy hoạt chất từ thảo dược này giúp giảm viêm, chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày trên thực nghiệm, nhưng người bệnh viêm dạ dày teo chỉ nên dùng làm thực phẩm hỗ trợ bên cạnh phác đồ của bác sĩ.
Nước ép và quả cherry (đặc biệt là anh đào chua) có thể hỗ trợ giảm từ 14% đến 19,4% acid uric máu ở người khỏe mạnh hoặc thừa cân trong ngắn hạn, đồng thời giúp giảm 35% nguy cơ bùng phát cơn gút cấp. Tuy nhiên, thức uống này không thay thế được thuốc điều trị đặc hiệu và hiệu quả hạ acid uric ở bệnh nhân gút lâu năm còn hạn chế.
Đột quỵ ở người dưới 40 tuổi đang gia tăng nhanh chóng với nhiều nguyên nhân phức tạp. Bên cạnh sự gia tăng của các yếu tố nguy cơ mạch máu truyền thống và rung nhĩ, các thủ phạm đặc thù thường gặp ở người trẻ bao gồm bóc tách động mạch cổ, tồn tại lỗ bầu dục ở tim và các trạng thái tăng đông máu.
Uống nước ép hoặc dùng chiết xuất cherry chua có thể giúp người tập thể thao giảm phản ứng viêm, hạn chế stress oxy hóa và phục hồi sức mạnh cơ bắp nhanh hơn sau vận động nặng. Tuy nhiên, thức uống này chỉ phát huy tác dụng khi được nạp liên tục nhiều ngày trước và sau buổi tập, thay vì chỉ uống tức thời sau khi tập xong.
Uống cà phê trong vòng 1 đến 4 tiếng trước khi lên giường có thể kéo dài thời gian chìm vào giấc ngủ, làm lệch nhịp tiết melatonin và cắt giảm đáng kể giấc ngủ sâu. Để bảo vệ cấu trúc giấc ngủ ban đêm, các dữ liệu khoa học khuyên bạn nên ngừng nạp caffeine ít nhất trên 4 đến 6 tiếng trước giờ ngủ.
Loại bỏ caffeine không làm cà phê mất đi khả năng bảo vệ trái tim. Các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy uống từ 2 đến 4 tách cà phê decaf mỗi ngày vẫn cung cấp lượng chất chống oxy hóa dồi dào, giúp cải thiện độ giãn mạch máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch tương đương cà phê thường.
Uống nước ép cherry chua (đặc biệt là giống Montmorency) giúp kéo dài thời gian ngủ và giảm thức giấc giữa đêm nhờ chứa melatonin tự nhiên, tryptophan cùng các chất chống viêm. Tuy nhiên, thức uống này chỉ mang lại hiệu quả hỗ trợ ở mức vừa phải, không thay thế được các phương pháp điều trị mất ngủ chuyên sâu.
Nghiên cứu lâm sàng kéo dài 12 tháng cho thấy phụ nữ sau mãn kinh ăn 50g mận khô mỗi ngày giúp ngăn ngừa mất mật độ khoáng xương ở vùng hông và bảo vệ cấu trúc xương chày. Liều lượng vừa phải này giúp kìm hãm phản ứng viêm hủy xương mà không gây tăng cân hay tích tụ mỡ thừa.
Ăn hạnh nhân thường xuyên giúp giảm đáng kể cholesterol xấu (LDL-C) và protein gây xơ vữa mạch máu nhờ hàm lượng cao chất béo không bão hòa đơn, chất xơ cùng phytosterol. Thay thế bánh ngọt ăn vặt bằng một nắm hạnh nhân khoảng 42,5 gram mỗi ngày vừa giúp dọn dẹp mỡ máu, vừa hỗ trợ giảm mỡ bụng an toàn.
Nồng độ homocysteine trong máu vượt ngưỡng là dấu hiệu cảnh báo cơ thể thiếu hụt vitamin nhóm B và làm tăng nguy cơ đột quỵ, sa sút trí tuệ. Bổ sung phối hợp vitamin B6, B9, B12 giúp chuyển hóa và hạ chỉ số này hiệu quả, nhưng người bệnh vẫn cần kiểm soát đồng thời mỡ máu và thăm khám bác sĩ.
Tinh dầu bạc hà thường được dùng để làm thơm miệng và dịu cảm giác đầy bụng, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cho người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Việc làm giãn hoặc suy yếu cơ thắt thực quản dưới sẽ mở đường cho axit dạ dày trào lên thực quản, khiến triệu chứng ợ nóng và nóng rát ngực bùng phát nặng hơn.
Nồng độ vitamin D trong máu thấp không chỉ làm tăng nguy cơ mắc đột quỵ thiếu máu cục bộ mà còn liên quan trực tiếp đến mức độ tổn thương thần kinh nặng hơn khi nhập viện. Nhiều nghiên cứu ghi nhận người thiếu hụt vi chất này thường phải nằm viện lâu hơn và có điểm phục hồi chức năng kém hơn lúc xuất viện.
Nattokinase chiết xuất từ đậu tương lên men có khả năng cắt đứt sợi tơ huyết, hỗ trợ làm tan cục máu đông và cải thiện triệu chứng bệnh mạch máu. Tuy nhiên, việc tự ý dùng liều cao hoặc uống chung với thuốc chống huyết khối như aspirin có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết não nguy hiểm.
Chuối và rau bina dồi dào kali giúp đào thải muối thừa, làm giãn mạch và ổn định huyết áp. Nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy chế độ ăn giàu kali và magie giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ, nhất là khi áp dụng sớm trong thực đơn cân bằng.
Nhiều hoạt chất chống nắng hóa học có thể thấm qua da vào máu mẹ với nồng độ cao. Trong đó, phụ nữ mang thai cần đặc biệt tránh oxybenzone vì phân tử này đi qua được nhau thai vào máu thai nhi, tiềm ẩn nguy cơ rối loạn nội tiết và ảnh hưởng sự phát triển của phôi thai.
Thường xuyên dùng đồ uống, bánh kẹo "không đường" chứa erythritol để giảm cân, kiểm soát tiểu đường có thể làm tăng độ nhạy của tiểu cầu, thúc đẩy hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim và đột quỵ, dù các nhà khoa học vẫn cần thêm thử nghiệm dài hạn để khẳng định quan hệ nhân quả.
Hơn một nửa bệnh nhân đột quỵ gặp chứng khó nuốt, làm tăng mạnh nguy cơ sặc và viêm phổi. Sàng lọc nuốt sớm, điều chỉnh kết cấu thức ăn hợp lý, tránh tư thế nằm kéo dài và giữ vệ sinh răng miệng là chìa khóa giúp người bệnh ăn uống an toàn và phục hồi tốt.
Chiết xuất lạc tiên tây bước đầu được ghi nhận giúp giảm điểm số các triệu chứng mãn kinh như bốc hỏa, mất ngủ, cáu gắt sau 3 đến 6 tuần trong thử nghiệm lâm sàng nhỏ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thảo dược nhìn chung còn hạn chế, chị em không nên xem đây là thuốc thay thế hoàn toàn phác đồ y khoa khi triệu chứng nặng.
