Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 383 trên 483
Uống nhanh từ 350 đến 500 ml nước lọc ở nhiệt độ phòng trong vòng dưới 5 phút giúp kích hoạt phản xạ nâng huyết áp tự nhiên, hỗ trợ người bị hạ huyết áp tư thế giảm nguy cơ choáng váng khi đứng dậy hoặc sau bữa ăn mà không cần dùng đến các thiết bị hỗ trợ phức tạp.
Nhiều người tự ý uống aspirin mỗi ngày với hy vọng làm loãng máu để ngừa đột quỵ. Tuy nhiên, các phân tích quy mô lớn khẳng định ở người chưa từng mắc bệnh tim mạch, thuốc không mang lại lợi ích bảo vệ ròng mà còn làm tăng mạnh nguy cơ xuất huyết tiêu hóa nặng và chảy máu não.
Thói quen bỏ bữa sáng không chỉ gây mệt mỏi tạm thời mà còn liên quan trực tiếp đến tình trạng cứng mạch và dày thành động mạch cảnh. Các nghiên cứu lớn cho thấy nhịn ăn sáng thúc đẩy tăng cân, tăng mỡ máu xấu và làm tăng nguy cơ xơ vữa mạch máu nuôi não.
Nần nghệ thường được biết đến với công dụng hỗ trợ hạ mỡ máu, khiến một số phụ nữ mang thai truyền tai nhau dùng để kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học cảnh báo dược liệu này chứa hoạt chất saponin steroid và hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn cho thai kỳ, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho mẹ và bé.
Người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) thường có quá trình lên men vi khuẩn tại đại tràng mạnh hơn bình thường, dễ dẫn đến đầy hơi và đau bụng. Dù chưa có nghiên cứu riêng về củ nưa trồng trên người bệnh IBS, việc tiêu thụ các thực phẩm giàu chất xơ này cần hết sức thận trọng, ăn thăm dò từng lượng nhỏ để tránh kích ứng đường ruột.
Thay vì kiêng khem dầu mỡ cực đoan, chế độ ăn Địa Trung Hải cung cấp chất béo không bão hòa từ dầu ô liu, cá và các chất chống oxy hóa từ rau củ. Sự kết hợp này giúp bảo vệ lớp nội mô mạch máu, giảm viêm và giảm rõ rệt nguy cơ đột quỵ khi tuân thủ chặt chẽ.
Viên uống Omega-3 thường được tin dùng để bảo vệ tim mạch, nhưng các phân tích y khoa quy mô lớn cho thấy việc bổ sung hoạt chất này không làm giảm tỷ lệ đột quỵ nói chung. Ngược lại, lạm dụng viên uống còn làm tăng 25% nguy cơ mắc chứng rung nhĩ, một rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Cơm nưa, bún nưa và gạo trắng khác biệt chủ yếu ở lượng carbohydrate khả dụng và chất xơ. Gạo trắng chứa nhiều tinh bột dễ tiêu hóa, làm tăng đường huyết nhanh, trong khi chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, cần kết hợp cân bằng thay vì cắt bỏ hoàn toàn cơm trắng.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo uống nước sắc cây nắp ấm để làm dịu cơn đau quặn bụng và cầm tiêu chảy. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học hiện chưa có bằng chứng kiểm chứng tác dụng này của cây nắp ấm trên người, việc tự ý sử dụng có thể che lấp triệu chứng của nhiều bệnh đường ruột nghiêm trọng.
Ăn yến mạch mỗi ngày giúp giảm trung bình từ 5% đến 10% lượng cholesterol xấu (LDL) trong máu. Hiệu quả này đến từ hoạt chất chất xơ hòa tan beta-glucan có khả năng tạo gel nhớt trong ruột, giúp bẫy axit mật và đẩy mỡ thừa ra ngoài qua đường tiêu hóa.
Nhiều người sau đột quỵ lập tức cắt bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần vì sợ bệnh tái phát. Tuy nhiên, nghiên cứu quy mô lớn cho thấy ăn quá ít muối lại làm tăng rủi ro mạch máu não. Duy trì lượng natri vừa phải kết hợp thực phẩm giàu kali mới là ngưỡng an toàn tối ưu.
Ăn chuối tráng miệng sau bữa cơm nhiều muối là mẹo được nhiều người truyền tai để ngừa tăng huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy kali trong chuối và rau quả thực sự giúp hỗ trợ hạ áp lực máu, nhưng chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi bạn đồng thời kiểm soát lượng muối để đưa tỷ lệ natri/kali về mức cân bằng.
Nước ép củ dền giàu nitrate tự nhiên có thể giúp giảm huyết áp động mạch chủ sau 30 phút đến 3 giờ ở người khỏe mạnh nhờ cơ chế tăng sinh oxit nitric giãn mạch. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ tồn tại ngắn hạn trong ngày và thường không hiệu quả ở người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.
Hợp chất flavanol trong socola đen và cacao giúp kích hoạt giải phóng oxit nitric, làm giãn lớp nội mô mạch máu và tăng lưu lượng tuần hoàn. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc lớn vào hàm lượng hoạt chất và cách chế biến không đường.
Ngâm rượu nần nghệ tại nhà được nhiều người truyền tai giúp hạ mỡ máu. Dù cồn giúp hòa tan saponin từ dược liệu, cách ngâm thủ công lại làm biến đổi cấu trúc hoạt chất, khó hấp thu qua ruột và gây hại gan do lượng cồn đưa vào cơ thể.
Không phải cứ uống 1-2 viên dầu cá thông thường là giảm được mỡ máu. Các nghiên cứu y khoa chỉ rõ cần tổng liều 2 đến 4 g hoạt chất EPA và DHA tinh chế mỗi ngày, dưới sự giám sát của bác sĩ, mới có thể hạ từ 25% đến 45% lượng triglyceride trong máu.
Nhiều người vội vã kiêng tuyệt đối dầu mỡ khi thấy chỉ số triglyceride máu tăng cao, nhưng vẫn giữ thói quen ăn nhiều cơm trắng. Các nghiên cứu cho thấy chính việc dư thừa tinh bột tinh chế và thiếu chất xơ mới là thủ phạm âm thầm thúc đẩy gan sản xuất nhiều triglyceride hơn.
Trẻ em béo phì có nguy cơ cao bị phì đại thất trái và biến đổi cấu trúc tim từ rất sớm, ngay cả khi huyết áp, đường huyết và mỡ máu vẫn ở mức bình thường. Tình trạng dư thừa cân nặng làm tăng gánh nặng thể tích, gây dày thành tim và suy giảm chức năng tim kéo dài đến tuổi trưởng thành.
Người tăng huyết áp không cần chọn tuyệt đối giữa nước mắm hay muối hạt, bởi cả hai đều chứa hàm lượng natri rất cao làm tăng áp lực mạch máu. Thay vì đổi loại gia vị, chìa khóa kiểm soát huyết áp nằm ở việc cộng gộp, quy đổi tổng lượng natri từ mọi nguồn nêm nếm để giữ mức muối dưới 6 g mỗi ngày.
Dữ liệu y khoa cho thấy duy trì từ 7 đến 36 gam chất xơ mỗi ngày giúp tối ưu hóa việc phòng ngừa ung thư đại tràng và giảm nguy cơ xuất hiện polyp mới. Tuy nhiên, để ngăn polyp tái phát, người bệnh không thể chỉ ăn thêm rau ngắn hạn mà phải kết hợp giảm chất béo và thịt chế biến sẵn.
