Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.667 bài, trang 165 trên 234
Ăn nhiều thịt đỏ chưa qua chế biến không trực tiếp làm bùng phát viêm khớp dạng thấp, nhưng thịt chế biến sẵn lại làm tăng nguy cơ bệnh tới hơn 3 lần. Kiểm soát chỉ số viêm CRP và thay thế một phần thịt bằng cá, hải sản là giải pháp giúp giảm sưng đau khớp hiệu quả.
Nhiều bệnh nhân ung thư truyền tai nhau dùng sâm Lai Châu để bồi bổ và đẩy lùi khối u. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định nhân sâm không thể chữa khỏi ung thư, việc tự ý dùng khi đang hóa xạ trị còn tiềm ẩn nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm.
Thói quen ăn sáng bằng bánh mì kẹp xúc xích khiến cơ thể nạp cùng lúc lượng lớn muối natri và chất bảo quản nitrit. Các nghiên cứu quy mô lớn chỉ ra hai thành phần này tương tác hiệp đồng làm tăng huyết áp tâm trương, thúc đẩy kháng insulin và làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ.
Nhiều người mất ngủ tìm đến trà cây ban âu (St. John’s Wort) như giải pháp an thần tự nhiên. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định thảo dược này thiếu bằng chứng cải thiện giấc ngủ, chủ yếu có tác dụng điều trị trầm cảm và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất nhân sâm có tác dụng hỗ trợ cải thiện trí nhớ làm việc và khả năng nhớ lại hình ảnh ở người suy giảm nhận thức nhẹ hoặc bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, sâm chỉ đóng vai trò bổ trợ tạm thời, không thể chữa khỏi bệnh hay thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Dư lượng lưu huỳnh đioxit (SO2) phát sinh từ chất bảo quản sulfite trong bún trắng có thể kích hoạt các phản ứng co thắt phế quản cấp tính, gây khó thở nghiêm trọng ở khoảng 5 đến 10% người mắc bệnh hen suyễn mạn tính, dù mức độ nguy hại đối với người khỏe mạnh nói chung là tương đối thấp.
Đỏ mặt, nổi mề đay hay tiêu chảy sau khi ăn bún đậu mắm tôm thường bị nhầm là dị ứng, nhưng thực chất có thể là ngộ độc histamine. Độc tố này sinh ra khi hải sản bảo quản hoặc lên men kém vệ sinh, đặc biệt không bị phân hủy dù đã chưng nấu chín kỹ.
Sợi bún trắng sáng bắt mắt có thể chứa chất làm trắng quang học vốn chỉ dùng trong công nghiệp dệt nhuộm và nhựa. Các nghiên cứu cho thấy nhóm hóa chất này rất khó phân hủy sinh học, có thể thôi nhiễm vào thực phẩm ở nhiệt độ cao và ức chế hoạt động sống của một số tế bào vi sinh vật.
Nhân sâm chứa hoạt chất ginsenoside giúp tăng tiết insulin và giảm đường huyết ở mức độ khiêm tốn. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc nhiều vào giống sâm và cách chế biến. Người bệnh đái tháo đường type 2 đang dùng thuốc tây cần thận trọng, tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh nguy cơ hạ đường huyết quá mức.
Nam giới khỏe mạnh hoàn toàn không nên tự ý uống chiết xuất cọ lùn để phòng ngừa bệnh tuyến tiền liệt. Các bằng chứng y học hiện nay chỉ nghiên cứu dược liệu này trên người đã mắc bệnh, chưa có dữ liệu chứng minh hiệu quả phòng ngừa nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ viêm tụy cấp và tổn thương gan.
Người bị huyết áp cao nên ưu tiên chọn phở gà ức vì phần thịt này chứa lượng chất béo bão hòa và cholesterol rất thấp. Tuy nhiên, nếu chọn được phần thịt bò tái hoàn toàn nạc, không lẫn mỡ, tác động lên mỡ máu và tim mạch sẽ tương đương thịt gà nạc.
Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) giúp giảm căng thẳng và lo âu nhờ cơ chế điều hòa trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận (HPA), từ đó làm giảm nồng độ hormone cortisol trong máu. Đồng thời, thảo dược này tăng cường hoạt tính GABA và chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào thần kinh và xoa dịu tâm trí hiệu quả.
Formol bị cấm trong thực phẩm nhưng đôi khi vẫn bị lạm dụng để giữ bánh phở dai giòn, lâu thiu. Khi đi vào dạ dày, hóa chất này làm đông tụ protein tế bào, gây bong tróc, xuất huyết và hoại tử niêm mạc cấp tính, thậm chí dẫn đến nhiễm toan chuyển hóa và suy đa tạng nếu nuốt lượng lớn.
Bún tươi để qua đêm ở nhiệt độ phòng rất dễ bị nhớt do sự phát triển của các chủng vi khuẩn Bacillus. Nguy hiểm nhất là vi khuẩn Bacillus cereus có khả năng sinh ra cereulide - một loại độc tố nôn mửa cực mạnh, chịu nhiệt độ cao và không bị phân hủy dù đã đun sôi kỹ.
Chiết xuất isoflavone và đạm đậu nành có khả năng ức chế quá trình hủy xương, hỗ trợ duy trì mật độ khoáng xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ chuyên biệt tại vùng cột sống và cổ xương đùi vẫn có sự khác biệt giữa các nghiên cứu, đòi hỏi người dùng phải sử dụng đúng liều lượng, đủ thời gian và không tự ý thay thế thuốc điều trị.
Bún tươi lên men chua chứa hàm lượng axit lactic và axit hữu cơ cao, có thể gây kích ứng niêm mạc và làm tăng triệu chứng xót ruột, đau rát ở người đang bị viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, việc chần kỹ qua nước sôi và ăn đúng cách sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ này.
Củ sen giàu chất xơ, vitamin cùng các hoạt chất có đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa và ổn định màng tế bào trên thực nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học khẳng định ăn củ sen giúp chữa lành vết loét dạ dày; người bệnh chỉ nên dùng làm món ăn hỗ trợ tiêu hóa.
Hàn the trong bún sợi đào thải rất chậm, dễ tích tụ kéo dài gây tổn thương gan thận nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học cho thấy hợp chất này thúc đẩy stress oxy hóa, tăng men gan, tăng chỉ số suy thận và gây độc hại trực tiếp lên tế bào miễn dịch cùng vật chất di truyền.
Nhiều người bệnh gout kiêng tuyệt đối các món từ đậu nành vì sợ làm tăng axit uric và gây đau khớp. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy đậu phụ và tàu hũ ky không làm tăng axit uric máu sau ăn, trong khi sữa đậu nành và hạt đậu nguyên xác lại khiến chỉ số này tăng nhanh.
Đau bụng hay nổi mẩn sau khi ăn bánh mì không phải lúc nào cũng giống nhau. Y học phân biệt rõ dị ứng lúa mì qua kháng thể miễn dịch IgE diễn ra nhanh chóng với bệnh tự miễn Celiac và chứng nhạy cảm gluten chủ yếu gây rối loạn tại đường tiêu hóa.
