5774 bài viết
Ăn gìBạc hà (Mentha spicata, Mentha arvensis) là thảo dược thuộc họ Lamiaceae, dùng phổ biến trong ẩm thực và y học cổ truyền ở Việt Nam và châu Âu. Theo kinh nghiệm truyền thống, trà bạc hà giúp giảm ruột kích thích, nước bạc hà kháng khuẩn và sạch răng, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng khẳng định hiệu quả cụ thể.
Cách dùngBạch hoa xà (Plumbago zeylanica L.) là cây thân thảo cao 60–70 cm, dùng trong y học cổ truyền trị hắc lào, mụn nhọt, nấm da, tê thấp. Lá và rễ ngâm rượu bôi ngoài da, thân ngâm rượu uống. Tuy nhiên, cây chứa chất độc, dễ gây bỏng da nếu tiếp xúc trực tiếp, nên cần tham khảo chuyên gia trước khi dùng.
Giải thích khoa họcBạc hà Âu (Mentha spicata) là thảo dược có nguồn gốc châu Âu, được dùng gia vị và có một số công dụng y tế truyuyền thống như giảm kích thích ruột, kháng khuẩn da, sạch răng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học lâm sàng hiện còn hạn chế, chưa khẳng định rõ hiệu quả điều trị cụ thể.
Cách dùngBa kích chưa có khuyến cáo liều dùng cụ thể trên người; các nghiên cứu chủ yếu trên chuột và in vitro. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.
Cách dùngBạc hà (Mentha arvensis) chứa tinh dầu menthol, dùng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau dạ dày, khó tiêu, giảm sốt, giảm đau tại chỗ. Có hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn, hỗ trợ điều trị tiểu đường. Nên dùng lá tươi hoặc lá khô, tránh tinh dầu thẳng lên da.
Giải thích khoa họcBa kích (Morinda officinalis How) chứa nhiều hoạt chất như MOPs, iridoids, naphthoates, anthraquinones và monoterpenes, trong đó MOPs là thành phần chính, mang hoạt tính kháng oxy hóa, kháng viêm và bảo vệ tế bào, tuy nhiên chưa có đủ bằng chứng lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể.
Có nên...?Atiso có thể gây tác dụng phụ tiềm năng lên hệ miễn dịch theo nghiên cứu trên chuột, nhưng chưa rõ hậu quả lâm sàng ở người. Người bị tắc mật hoặc sỏi mật nên hỏi bác sĩ trước khi dùng vì atiso kích thích tiết dịch mật, có thể làm nặng thêm tình trạng hoặc gây cơn đau mật cấp. Chưa có bằng chứng rõ ràng về tương tác thuốc, nhưng người dùng thuốc ảnh hưởng gan như sirolimus nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Giải thích khoa họcAshwagandha (Withania somnifera) là thảo dược truyền thống, nhưng bằng chứng khoa học hỗ trợ hiệu quả cho các điều trị cụ thể như lo âu, mất ngủ, hoặc tăng testosterone vẫn còn hạn chế. Một số nghiên cứu nhỏ gợi ý lợi ích tiềm năng, nhưng cần thêm nghiên cứu lớn để khẳng định.
Cách dùngAshwagandha có thể hỗ trợ giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ ở một số người, nhưng bằng chứng chưa đủ mạnh để khẳng định hiệu quả điều trị các bệnh cụ thể. Nên dùng ngắn hạn (dưới 3 tháng) và tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Có nên...?Chưa có bằng chứng đủ mạnh chứng minh ashwagandha an toàn và hiệu quả khi dùng thường xuyên lâu dài. Một số nghiên cứu ngắn hạn (2–4 tháng) gợi ý lợi ích cho giấc ngủ, giảm căng thẳng và chức năng sinh sản nam, nhưng lợi ích và rủi ro dùng kéo dài vẫn chưa rõ rệt.
Sự thật & hiểu lầmAshwagandha không phải 'thuốc toàn năng' như quan niệm dân gian. Khoa học chỉ khẳng định một số lợi ích hạn chế như hỗ trợ giảm căng thẳng nhẹ và cải thiện chất lượng tinh trùng ở nam tính, trong khi nhiều tuyên bố khác như tăng cường miễn dịch, nâng cấp thể lực hay điều trị COVID-19 đều chưa có bằng chứng thuyết phục.
Giải thích khoa họcAloe vera có một số tác dụng tiềm năng như cải thiện mụn trứng cá, tăng tốc lành vết bỏng và giảm đau, nhưng hầu hết bằng chứng đến từ các nghiên cứu nhỏ hoặc có kích thích động, chưa đủ mạnh để đưa ra kết luận xác định cho nhiều tình trạng bệnh lý.