Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1120 trên 1.483
Rau dớn chứa hàm lượng đạm và khoáng chất nhỉnh hơn một số loại rau trồng ngoài chợ nhưng không thể giúp cải thiện bệnh thiếu máu thiếu sắt. Lượng sắt từ rau không đủ liều điều trị, khó hấp thu, thậm chí nghiên cứu trên động vật còn cảnh báo ăn rau dớn luộc dài ngày có nguy cơ gây tan máu và suy giảm miễn dịch.
Rau bina giàu lutein và zeaxanthin, hai dưỡng chất cấu tạo nên sắc tố điểm vàng giúp lọc ánh sáng xanh và chống oxy hóa tại võng mạc. Bổ sung rau bina cùng trứng và rau xanh đậm vào bữa ăn hàng ngày giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh thoái hóa hoàng điểm ở người cao tuổi.
Nước ép dứa chứa nhiều axit tự nhiên có thể làm giảm độ cứng và gây nhám bề mặt men răng nếu tiêu thụ không đúng cách. Tuy nhiên, nhờ hàm lượng canxi và phốt pho sẵn có, mức độ bào mòn của nước dứa thấp hơn nước chanh và hoàn toàn có thể kiểm soát qua thói quen uống hàng ngày.
Uống sữa giàu canxi cùng bữa ăn nhiều sắt không làm triệt tiêu hoàn toàn chất dinh dưỡng nhưng có thể làm giảm từ 50% đến 60% lượng sắt hấp thu. Hai vi chất này cản trở nhau ngay tại các kênh vận chuyển của tế bào niêm mạc ruột, vì vậy tách thời điểm dùng là cách tốt nhất để cơ thể hấp thu tối đa.
Sữa chua Hy Lạp trải qua bước lọc cô đặc nên có hàm lượng đạm cao gấp đôi sữa chua thường, đạt khoảng 9-10% trọng lượng và giàu axit amin thiết yếu cho cơ bắp. Tuy nhiên, lượng đường bột và chất béo vẫn dao động lớn tùy nhãn hiệu, đòi hỏi người dùng phải đọc kỹ thành phần.
Nhiều người chọn sữa tách béo vì sợ mỡ sữa gây tăng cân, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy sữa nguyên kem không làm tăng nguy cơ béo phì. Ngược lại, chất béo tự nhiên trong sữa tươi nguyên kem giúp duy trì cảm giác no lâu hơn sau bữa ăn và hạn chế việc ăn bù năng lượng từ thực phẩm khác.
Uống sữa tươi mới vắt chưa qua tiệt trùng (sữa thô) không giúp mẹ bầu nhận thêm dưỡng chất như lời đồn mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria monocytogenes. Loại vi khuẩn này có thể gây sẩy thai, sinh non, thai lưu hoặc nhiễm trùng sơ sinh đe dọa tính mạng.
Uống sữa giúp bổ sung canxi cho xương, nhưng tiêu thụ quá mức chế phẩm từ sữa hoặc nạp tổng lượng canxi vượt ngưỡng 2.000 mg mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới. Duy trì lượng canxi vừa phải và đa dạng hóa nguồn thực phẩm ngoài sữa là chìa khóa bảo vệ sức khỏe.
Uống sữa bò ở tuổi xế chiều giúp làm chậm đà mất xương và giảm nguy cơ gãy đốt sống hoặc xương hông ở người có khẩu phần thiếu canxi. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ cho thấy hiệu quả bảo vệ tổng thể của sữa là khiêm tốn nếu thiếu nền tảng dinh dưỡng đa dạng từ cá, đậu nành và rau quả.
Uống nước rau má giúp giải nhiệt và cung cấp chất chống oxy hóa, nhưng lạm dụng liên tục mỗi ngày trong nhiều tuần có thể gây hại gan nghiêm trọng. Y văn đã ghi nhận các ca viêm gan cấp, vàng da và tăng men gan vọt sau 20 đến 60 ngày dùng rau má liên tục.
Nhiều người lo ngại ăn rau dớn và các loại rau rừng sẽ nạp nhiều oxalate gây sỏi thận. Thực tế, các nghiên cứu lớn cho thấy oxalate từ rau xanh ít ảnh hưởng đến nguy cơ tạo sỏi ở người khỏe mạnh nếu ăn đủ canxi và biết cách luộc rau loại bỏ oxalate hòa tan.
Rau má không chỉ là thức uống giải nhiệt quen thuộc mà còn chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng làm dịu hệ thần kinh trung ương. Các nghiên cứu khoa học cho thấy dược liệu này giúp điều hòa hệ thống thụ thể GABA, giảm căng thẳng oxy hóa tại não bộ, từ đó hỗ trợ giảm phản ứng lo âu và cải thiện giấc ngủ.
Nhiều phụ huynh có thói quen cho con uống nước rau má để giải nhiệt, trị rôm sảy và táo bón trong mùa nóng. Tuy nhiên, trẻ dưới 2 tuổi có hệ tiêu hóa rất non nớt, việc uống nước rau má tươi sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột và rối loạn tiêu hóa.
Đường fructose công nghiệp trong nước ngọt rất dễ vượt quá khả năng hấp thu của ruột non ở người mắc hội chứng ruột kích thích. Lượng đường dư thừa này đi xuống đại tràng, kéo theo nước và bị vi khuẩn lên men sinh khí, trực tiếp gây ra các cơn đau bụng, chướng hơi và tiêu chảy.
Nhiều người phân vân nên ăn sữa chua lúc đói hay sau bữa ăn để giữ được nhiều lợi khuẩn nhất. Các nghiên cứu tiêu hóa mô phỏng cho thấy dùng lợi khuẩn trong hoặc ngay sau bữa ăn giúp tăng tỷ lệ sống sót qua acid dạ dày so với lúc bụng đói nhờ lớp đệm từ thức ăn.
Nước ép cần tây không có khả năng trực tiếp rửa trôi hay đào thải độc tố khỏi cơ thể như lời đồn. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy lợi ích thực sự của cần tây là cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ tăng hàm lượng glutathione giúp bảo vệ tế bào trước căng thẳng oxy hóa, nhưng không thay thế được chức năng giải độc tự nhiên của gan và thận.
Nhiều người bỏ bơ động vật để chuyển sang dùng magarin (bơ thực vật) vì sợ cholesterol và chất béo bão hòa. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy magarin dạng cứng chứa nhiều chất béo chuyển hóa còn gây hại cho tim mạch và não bộ không kém bơ động vật, chỉ loại magarin mềm không chứa trans fat mới thực sự có lợi.
Cho trẻ dưới 1 tuổi uống sữa bò tươi dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, chảy máu đường ruột âm thầm và quá tải thận gây mất nước nặng. Các nghiên cứu y khoa khuyến cáo phụ huynh chỉ nên dùng sữa mẹ hoặc sữa công thức phù hợp trong năm đầu đời của trẻ.
Nước ép từ đu đủ xanh hoặc ương chứa nồng độ cao nhựa mủ (latex) và enzyme papain, có khả năng kích thích cơ trơn tử cung co thắt mạnh tương tự các hoạt chất gây chuyển dạ. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định đu đủ chín hoàn toàn không gây co bóp tử cung và an toàn khi dùng lượng vừa phải.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận uống sữa bò và dùng đạm whey có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cũng như mức độ nặng của mụn trứng cá ở tuổi dậy thì. Nguyên nhân chính đến từ việc gia tăng hormone IGF-1 kích thích tuyến bã nhờn, đặc biệt khi kết hợp với chế độ ăn nhiều đường.
