Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1127 trên 1.483
Uống nước ấm hoặc nước trái cây nóng giúp tăng tốc độ lưu thông dịch nhầy mũi và giảm nhanh các triệu chứng đau họng, ớn lạnh, mệt mỏi, ho, sổ mũi hiệu quả hơn so với uống nước ở nhiệt độ phòng. Nhiệt độ ấm kích thích tiết dịch sinh lý và tạo cảm giác thông thoáng đường thở rõ rệt.
Nhiều người chọn nước ngọt không đường (diet) với kỳ vọng giữ dáng mà không cần từ bỏ vị ngọt. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy loại đồ uống này chỉ giúp giảm nhẹ từ 0,5 đến 1 kg khi dùng thay thế nước ngọt có đường, hoàn toàn không vượt trội hơn nước lọc và còn dễ kích thích ăn bù.
Sữa hạt đóng hộp được ưa chuộng vì gắn mác thực vật lành mạnh, nhưng nhiều sản phẩm lại chứa lượng đường cao cùng hàm lượng đạm và canxi rất thấp. Các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường hoặc chất tạo ngọt nhân tạo đều làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Nước khoáng đóng chai có hàm lượng canxi, natri và bicarbonat chênh lệch rất lớn giữa các nhãn hiệu. Với người có chức năng thận suy giảm, việc uống các loại nước giàu khoáng chất không kiểm soát có thể làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn điện giải, ảnh hưởng xấu đến xương và tim mạch.
Đánh răng ngay sau khi uống nước ngọt làm tăng tốc độ bào mòn men răng và ngà răng do acid trong đồ uống vừa làm mềm bề mặt răng. Các nghiên cứu khuyến nghị nên súc miệng bằng nước lọc và chờ ít nhất 1 giờ để nước bọt tái khoáng hóa men răng trước khi chải răng.
Chiết xuất quả mâm xôi (raspberry ketone) thường được quảng cáo như thần dược đốt mỡ, nhưng bằng chứng khoa học hiện mới dừng ở thí nghiệm trên chuột và một thử nghiệm pha trộn nhiều chất ở người. Hiểu rõ giới hạn của hoạt chất này giúp bạn tránh mất tiền oan và bảo vệ gan.
Thói quen uống nước chanh pha nhiều đường mỗi sáng không giúp đốt mỡ bụng như nhiều người lầm tưởng. Ngược lại, lượng đường thêm vào còn kích thích gan tổng hợp chất béo mới, làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng và béo phì. Để giảm mỡ bụng thực sự, nguyên tắc cốt lõi là cắt giảm đường và duy trì chế độ ăn thâm hụt calo.
Uống quá nhiều nước lọc vượt quá tốc độ đổ mồ hôi trong khi cơ thể liên tục mất muối là nguyên nhân chính gây hạ natri máu ở người chạy bộ đường dài. Tình trạng máu bị pha loãng này đặc biệt nguy hiểm với người chạy trên 4 giờ và có thể đe dọa tính mạng nếu không bù nước đúng cách.
Đường trong kombucha đóng chai là nguyên liệu bắt buộc để nuôi sống men vi sinh. Khảo sát thực tế cho thấy đa số sản phẩm thương mại vẫn giữ được lợi khuẩn sống hoặc được bổ sung chủng men chịu nhiệt, đồng thời lượng đường đã giảm mạnh sau quá trình chuyển hóa thành cồn nhẹ và axit hữu cơ.
Uống nhiều nước đơn thuần thường chỉ làm tăng lượng nước tiểu chứ ít khi cải thiện được chứng táo bón nếu cơ thể không bị mất nước. Các nghiên cứu cho thấy nước chỉ thực sự phát huy hiệu quả làm mềm phân và tăng tần suất đi tiêu khi được kết hợp cùng chế độ ăn đủ từ 20 đến 25 gram chất xơ mỗi ngày.
Quả mâm xôi thường được truyền tai nhau như một siêu thực phẩm giúp làm sạch mỡ máu. Thực tế, các nghiên cứu cho thấy chiết xuất mâm xôi đen có thể hỗ trợ giảm cholesterol xấu (LDL-C) nhờ điều hòa vi khuẩn đường ruột, nhưng hạt và dầu hạt mâm xôi lại không làm thay đổi đáng kể chỉ số HDL-C hay triglyceride.
Thói quen uống nhiều nước ngọt có ga ở tuổi dậy thì có thể âm thầm làm giảm mật độ khoáng của xương và cản trở quá trình đạt khối lượng xương đỉnh. Các thành phần như acid phosphoric, caffeine và đường trong soda không chỉ thúc đẩy đào thải canxi mà còn chiếm chỗ của sữa và các thức uống bổ dưỡng khác.
Uống trà xanh ngay sau bữa ăn có thể cản trở hấp thu sắt do các hợp chất polyphenol và EGCG gắn kết với sắt tại ruột rồi đào thải qua phân. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu máu phụ thuộc lớn vào độ đậm đặc của trà và tình trạng dự trữ sắt của từng người.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do nạp vào cơ thể mỗi ngày từ cả đồ uống và thức ăn phải dưới 10% tổng năng lượng (khoảng 50 g hoặc 12 muỗng cà phê với người lớn), và lý tưởng nhất là giảm xuống dưới 5% (khoảng 25 g) để ngừa sâu răng, béo phì.
Nước thể thao giúp bù đường và điện giải hiệu quả nhưng không cần thiết cho các buổi chạy bộ cự ly ngắn dưới 60 phút ở cường độ thông thường. Hiểu đúng thời điểm cơ thể thực sự cần bổ sung năng lượng giúp người tập tránh nạp calo dư thừa và tối ưu hóa lợi ích sức khỏe.
Quá trình ép mía đã loại bỏ toàn bộ bã xơ, khiến lượng đường trong nước mía hấp thu qua ruột non nhanh hơn và dễ làm tăng đường huyết sau uống. Để bảo vệ mạch máu, người có đường huyết cao cần kiểm soát chặt lượng uống và ưu tiên thực phẩm nguyên xác giàu chất xơ.
Trà lá mâm xôi thường được truyền tai nhau như giải pháp tự nhiên xoa dịu cơn đau bụng kinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy loại lá này chứa cả hoạt chất gây giãn lẫn kích thích co bóp cơ trơn, và chưa có bằng chứng rõ ràng về hiệu quả giảm co thắt tử cung ở phụ nữ không mang thai.
Nước ngọt ăn kiêng chứa các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame và sucralose thường được dùng để cắt giảm calo. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy các phụ gia này có thể làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột, làm giảm lợi khuẩn và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường nếu lạm dụng.
Mâm xôi đen và mâm xôi đỏ đều là những loại quả mọng giàu dưỡng chất, nhưng dữ liệu khoa học cho thấy mâm xôi đen vượt trội hơn hẳn về hàm lượng polyphenol và khả năng dọn gốc tự do. Sự khác biệt này đến từ lượng sắc tố anthocyanin đậm đặc trong vỏ quả đen, dù mâm xôi đỏ vẫn giữ giá trị riêng nhờ hợp chất ellagitannin.
Uống thêm nước thực sự giúp cải thiện độ ẩm nông, độ ẩm sâu và tăng nhẹ độ đàn hồi của da, nhưng hiệu quả này thể hiện rõ nhất ở những người vốn uống ít nước. Với người đã uống đủ nước, việc nạp dư thừa không làm da căng bóng hơn hay xóa được nếp nhăn, mà cần kết hợp kem dưỡng ẩm bôi ngoài.
