Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1135 trên 1.483
Uống trà xanh khi bụng đói thường gây cảm giác cồn cào, xót ruột khiến nhiều người lo sợ hỏng dạ dày. Thực tế, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất trong trà xanh không gây viêm mà còn giúp bảo vệ và phục hồi niêm mạc tiêu hóa, nhưng người dùng vẫn cần uống đúng thời điểm để tránh kích ứng.
Thoa tinh dầu bạc hà lên trán và thái dương không chỉ tạo cảm giác mát lạnh mà thực sự giúp cắt cơn đau đầu do căng thẳng. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dung dịch tinh dầu bạc hà 10% phát huy tác dụng sau 15 phút, mang lại hiệu quả giảm đau tương đương uống 1.000 mg paracetamol.
Chiết xuất từ lá cây phù dung và loài họ hàng cùng chi được chứng minh có khả năng hỗ trợ bảo vệ da trước tia cực tím nhờ cơ chế giảm viêm, chống oxy hóa và ngăn đứt gãy sợi collagen. Tuy nhiên, đây mới là kết quả trên mô hình thực nghiệm và không thể thay thế kem chống nắng.
Uống trà xanh cùng lúc với viên sắt hoặc bữa ăn giàu sắt làm giảm hơn 85% lượng sắt cơ thể hấp thu. Các hoạt chất polyphenol trong trà tương tác hóa học trực tiếp với sắt tạo thành phức hợp kết tủa không tan và khóa chặt đường vận chuyển sắt từ tế bào ruột vào máu.
Trà xanh tự nhiên mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng các viên uống chiết xuất trà xanh cô đặc dùng để giảm cân lại tiềm ẩn nguy cơ gây độc gan nghiêm trọng. Nồng độ cao hoạt chất EGCG trong thực phẩm bổ sung có thể gây hoại tử tế bào gan và suy gan cấp tính phải ghép gan.
Trà từ các loài hoa thuộc chi Phù dung (Hibiscus) có tác dụng giãn mạch và giảm huyết áp mức độ vừa phải ở người tăng huyết áp nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, thức uống này không gây tụt huyết áp quá mức khi dùng kèm thuốc captopril mà ngược lại có thể làm giảm nồng độ thuốc trong máu.
Cà phê ủ lạnh (cold brew) có tổng lượng axit thấp hơn cà phê pha nóng nên có thể giúp giảm kích ứng đường tiêu hóa ở một số người nhạy cảm. Tuy nhiên, thức uống này không loại bỏ hoàn toàn cơn ợ nóng vì triệu chứng trào ngược còn phụ thuộc vào loại hạt, cách rang, lượng caffeine và bữa ăn đi kèm.
Nhiều người bị sỏi thận truyền tai nhau uống trà xanh giúp kiềm hóa nước tiểu và hạ acid uric, trong khi số khác lại kiêng tuyệt đối vì sợ oxalate. Các nghiên cứu y khoa cho thấy trà xanh không làm giảm acid uric niệu, nhưng lại bảo vệ thận khỏi kết tinh sỏi nhờ chất chống oxy hóa mạnh.
Cà phê pha không qua giấy lọc như bình nén kiểu Pháp (French press) hay đun sôi chứa hàm lượng cao hai hợp chất béo cafestol và kahweol. Các nghiên cứu lâm sàng chứng minh những chất này làm tăng mạnh nồng độ cholesterol xấu (LDL), triglyceride và men gan, trong khi việc dùng giấy lọc giúp giữ lại gần như toàn bộ chúng.
Hoa phù dung và râm bụt cùng thuộc họ Cẩm quỳ, có hình dáng khá giống nhau nên dễ bị thu hái nhầm làm thuốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cảnh báo việc tự ý uống dịch chiết nhóm hoa này ở người khỏe mạnh có thể làm giảm mỡ máu tốt, tăng nguy cơ bệnh mạch vành và gây mất phôi thai.
Uống trà xanh đều đặn có thể hỗ trợ cải thiện trí nhớ làm việc và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức nhờ nhóm hoạt chất chống oxy hóa catechin. Tuy nhiên, thức uống này phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất khi dùng lượng vừa phải từ tuổi trưởng thành, thay vì đợi đến khi não bộ đã suy giảm nặng.
Phô mai rất giàu canxi nhưng lại ít vitamin D và chứa nhiều muối natri. Để trẻ phát triển chiều cao tối ưu mà không bị mất cân đối dưỡng chất, phụ huynh cần định lượng chính xác số gam phô mai theo từng độ tuổi và biết cách kết hợp cùng sữa tươi, rau xanh.
Caffeine và các hoạt chất trong trà xanh có thể kích thích tiết axit dạ dày và làm tăng nhu động ruột, dễ dẫn đến tiêu chảy ở người mắc hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, kiểm soát liều lượng dưới một cốc mỗi ngày hoặc chọn sản phẩm tách caffeine sẽ giúp người bệnh bảo vệ hệ tiêu hóa.
Hoạt chất chống oxy hóa EGCG trong trà xanh có thể khóa các kênh vận chuyển tại ruột, làm giảm từ 18% đến hơn 85% lượng thuốc huyết áp, mỡ máu hấp thu vào máu. Người bệnh tim mạch tuyệt đối không dùng nước trà để uống thuốc và không nên uống trà trong vòng ít nhất 1 giờ trước hoặc sau cữ thuốc.
Trà xanh chứa các hoạt chất kháng khuẩn và khử mùi tự nhiên giúp ức chế vi khuẩn kỵ khí trong khoang miệng và trung hòa các hợp chất lưu huỳnh gây mùi. Tuy nhiên, tác dụng giảm hôi miệng khi uống trà thường chỉ kéo dài ngắn hạn, cần kết hợp với việc chải răng và cạo lưỡi cơ học.
Không chỉ sữa chua, phô mai lên men cũng là nguồn cung cấp lợi khuẩn dồi dào cho hệ tiêu hóa. Nhiều nghiên cứu cho thấy cấu trúc đạm và chất béo đặc trưng của phô mai đóng vai trò như một lớp áo giáp tự nhiên, giúp vi khuẩn có lợi sống sót qua axit dạ dày tốt hơn cả sữa chua.
Cảm giác muốn đi vệ sinh ngay sau khi uống cà phê là phản ứng sinh lý bình thường của hệ tiêu hóa. Các hợp chất trong hạt cà phê kích thích dạ dày tiết hormone gastrin và thúc đẩy đại tràng co bóp mạnh chỉ sau vài phút, ngay cả khi bạn dùng loại cà phê đã tách caffeine.
Nhiều người truyền tai nhau dùng lá và hoa phượng tím để kiểm soát bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chỉ ghi nhận loài cây này chứa hợp chất chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có bằng chứng giúp hạ đường huyết trên người.
Nhiều người tin rằng uống một cốc trà xanh trước bữa ăn sẽ làm đầy dạ dày và nhờ các chất chống oxy hóa giúp bóp nghẹt cơn thèm ăn. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy nước trà loãng nhanh chóng rời khỏi dạ dày, không làm giảm lượng calo nạp vào nếu thiếu đi sự kết hợp của chất xơ hòa tan.
Tốc độ phân giải caffeine nhanh hay chậm do biến thể gen CYP1A2 quyết định. Người mang gen chuyển hóa chậm có nguy cơ nhồi máu cơ tim và tăng huyết áp cao hơn nếu uống từ 2-4 tách cà phê mỗi ngày, nhưng mức 1-2 tách vẫn an toàn cho đa số mọi người.
