Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 584 trên 1.483
Quy chuẩn fugu Nhật Bản kiểm soát chặt chẽ quy trình loại bỏ nội tạng độc hại bằng các đầu bếp được cấp phép, giúp loại trừ nguy cơ nhiễm độc chéo. Ngược lại, việc tự chế biến cá nóc tự phát tại nhà rất dễ làm giải phóng chất kịch độc tetrodotoxin bền nhiệt vào phần thịt, dẫn đến liệt cơ hô hấp và tử vong.
Mẹo nướng cá săn sắt trị đái dầm ở trẻ hoàn toàn không có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Đái dầm liên quan mật thiết đến hormone bài niệu, dung tích bàng quang và phản xạ thức tỉnh thần kinh, đòi hỏi cha mẹ cần can thiệp y khoa bài bản thay vì áp dụng mẹo dân gian.
Cá diếc sống tầng đáy có nguy cơ nhiễm kim loại nặng trong thịt tương đối thấp do độc chất tập trung chủ yếu ở mang, gan và ruột. Nồng độ tích tụ phụ thuộc vào độ sạch của nguồn nước và tuổi cá, người dùng chỉ cần làm sạch nội tạng là có thể an tâm sử dụng.
Cá mòi sốt cà chua tốt cho người kiểm soát cân nặng hơn nhờ lượng chất béo thấp hơn (7,6 - 10,4%) so với cá ngâm dầu (11,8 - 13,8%), đồng thời giúp bảo vệ lượng omega-3 chuỗi dài (LC-PUFA) đạt 3,62 g/100g. Ngược lại, cá mòi ngâm dầu ô liu lại vượt trội về mức độ an toàn với hàm lượng furan cực thấp.
Ăn cá diếc sống hoặc nấu chưa chín kỹ tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ấu trùng nang sán lá gan, dẫn đến các bệnh lý viêm túi mật, sỏi mật và làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô đường mật. Bài viết giải thích thực trạng ký sinh trùng trên cá nước ngọt và biện pháp phòng ngừa.
Quan niệm uống nước cà phấn tàu thay trà để làm mát và phục hồi gan là ngộ nhận phổ biến. Dù một số chiết xuất chứa chất chống oxy hóa hỗ trợ gan trên động vật, việc dùng cây khô đun uống hàng ngày chưa được chứng minh giúp hạ men gan trên người.
Người bệnh thận mạn có thể ăn cá quả nhờ nguồn đạm nạc sinh học cao và chất béo có lợi, nhưng bắt buộc phải tính toán định lượng chặt chẽ. Việc kiểm soát khẩu phần thịt cá giúp cung cấp đủ dinh dưỡng mà không làm tích tụ phospho hay tăng gánh nặng lọc cho thận suy.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn nên ăn cá mòi vì đây là loài cá nhỏ ít tích lũy thủy ngân độc hại, giàu khoáng chất selen và cung cấp lượng DHA dồi dào cho sự phát triển hệ thần kinh thai nhi, giúp mẹ bầu an tâm bổ sung dinh dưỡng đúng cách.
Các peptide sinh học chiết xuất từ thực phẩm và cá ngựa cho thấy tiềm năng ức chế cytokine tiền viêm, giảm phù nề và bảo vệ sụn khớp trên mô hình thí nghiệm, mở ra triển vọng hỗ trợ điều trị viêm khớp an toàn nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn phác đồ y khoa chuẩn.
Da cá hồi chứa nhiều axit béo có lợi nhưng lớp mỡ đi kèm lại là nơi dễ tích tụ các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs). Người dùng khỏe mạnh vẫn có thể ăn ở mức vừa phải nếu biết cách nướng tách mỡ, trong khi phụ nữ mang thai nên cẩn trọng.
Uống cà tàu cùng thuốc trợ tim hoặc thuốc an thần làm tăng nguy cơ ngộ độc tim mạch và ức chế thần kinh quá mức. Các glycoalkaloid tự nhiên trong cây làm thay đổi nhịp co bóp tim và ức chế enzym acetylcholinesterase, tương tác bất lợi với thuốc điều trị kê đơn.
Ăn từ 1 đến 2 khẩu phần cá hồi mỗi tuần giúp bổ sung lượng dồi dào axit béo omega-3, hỗ trợ giảm triglyceride máu và cải thiện huyết áp. Hiệu quả tim mạch rõ rệt nhất khi cá được chế biến bằng cách nướng hoặc hấp, thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ.
Ăn cá hồi hằng ngày không cần thiết và có nguy cơ khiến cơ thể tích tụ các chất ô nhiễm hữu cơ tiệm cận ngưỡng chịu đựng tối đa. Chuyên gia y tế khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ cá béo khoảng 2 bữa mỗi tuần để tối ưu lợi ích tim mạch mà vẫn đảm bảo an toàn.
Cá hồi giàu DHA cho não bộ thai nhi nhưng nhiều mẹ bầu sợ nhiễm thủy ngân. Nghiên cứu cho thấy cá hồi có lượng thủy ngân thấp hơn nhiều hải sản khác. Mẹ bầu ăn an toàn từ 1 đến 2 khẩu phần (khoảng 85g/khẩu phần) nấu chín mỗi tuần để nhận đủ dưỡng chất mà không lo độc hại.
Cá mòi chứa hàm lượng purine cao, nằm trong nhóm hải sản người bị tăng axit uric và bệnh gút cần ăn ít lại. Bạn không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối cả đời, nhưng phải tránh ăn lúc đau cấp, ăn khẩu phần nhỏ và nên luộc bỏ nước để giảm bớt lượng purine nạp vào cơ thể.
Cá quả có thể bắt đầu đưa vào thực đơn ăn dặm của trẻ từ 6 tháng tuổi trở đi mà không cần trì hoãn đến sau 1 tuổi. Cha mẹ nên cho trẻ làm quen từng lượng nhỏ riêng biệt, kiểm tra kỹ xương và theo dõi phản ứng cơ thể từ 3-5 ngày để đảm bảo an toàn tối đa cho hệ tiêu hóa.
Lời đồn sụn cá nhám làm teo khối u ung thư là sai sự thật. Dù chiết xuất sụn thể hiện khả năng ức chế sinh mạch trong phòng thí nghiệm, các thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân ung thư đều cho kết quả thất vọng, không thể thay thế phác đồ y khoa chuẩn.
Nấu cơm cùng một lượng nhỏ dầu thực vật rồi làm lạnh ở 4 độ C trong 24 giờ giúp tạo tinh bột kháng và làm chậm hấp thu đường huyết. Dù vậy, phương pháp này không giúp giảm mạnh calo như đồn thổi do năng lượng bổ sung từ chất béo; lạm dụng dầu còn có thể gây tăng cân.
Ăn gỏi cá mè sống tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm sán lá gan nhỏ *Clonorchis sinensis*, ký sinh trùng gây tổn thương gan, xơ gan và ung thư đường mật. Tại đồng bằng Bắc Bộ, tập quán ăn cá sống khiến tỷ lệ nhiễm bệnh duy trì ở mức cao. Cách phòng ngừa triệt để nhất là ăn chín uống sôi.
Cá diếc giàu đạm dễ phân cắt thành peptide chống oxy hóa có lợi cho tiêu hóa, nhưng hạt tiêu trong món kho truyền thống lại dễ kích ứng vết loét dạ dày. Thay đổi cách chế biến thanh đạm giúp người bệnh tận dụng trọn vẹn dinh dưỡng mà không lo đau bụng.
