Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 854 trên 1.483
Thai phụ nên duy trì bổ sung folate liều thấp sau tuần thứ 12 suốt cả thai kỳ. Việc này giúp ngăn ngừa sự sụt giảm hemoglobin, hỗ trợ chuyển hóa homocysteine, giảm nguy cơ sinh non và giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh mà không gây hại nếu dùng đúng liều lượng cân bằng với vitamin B12.
Nước nóng trên 60 độ C thúc đẩy quá trình oxy hóa và phân hủy nhanh chóng vitamin C trong chanh. Để giữ trọn vẹn dưỡng chất và các chất chống oxy hóa quý giá, người dùng chỉ nên pha chanh và mật ong với nước ấm dưới ngưỡng nhiệt độ này.
Nhiều vận động viên lạm dụng vitamin B12 nhằm kích thích tăng hồng cầu và cải thiện sức bền. Tuy nhiên, các bằng chứng y học thể thao khẳng định việc bổ sung B12 không làm tăng huyết sắc tố hay nâng cao hiệu suất hiếu khí ở người có thể trạng dinh dưỡng bình thường và không bị thiếu máu.
Tin đồn ăn tôm cùng vitamin C tạo ra thạch tín gây ngộ độc là sai khoa học. Asen trong tôm chủ yếu là dạng hữu cơ arsenobetaine rất lành tính, không bị vitamin C chuyển hóa thành thạch tín độc hại. Người dân hoàn toàn có thể yên tâm kết hợp tôm nấu canh chua hay chấm muối tiêu chanh.
Vitamin C tiêm tĩnh mạch liều cao cho thấy khả năng ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm thông qua tạo gốc oxy hóa, nhưng các thử nghiệm lâm sàng hiện nay chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực về khả năng kiểm soát u hay kéo dài thời gian sống để trở thành phác đồ điều trị chuẩn.
Ngưỡng dung nạp tối đa của vitamin C ở người trưởng thành là 2000 mg mỗi ngày; vượt qua liều lượng này, lượng axit ascorbic không hấp thu kịp sẽ tạo áp lực thẩm thấu trong lòng ruột, gây rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy cấp tính.
Người đau dạ dày hoàn toàn bổ sung được vitamin C nếu ưu tiên dạng muối đệm sodium ascorbate thay vì axit thông thường và uống ngay sau bữa ăn no. Cách này giúp bù đắp lượng vi chất thiếu hụt tại niêm mạc tiêu hóa, hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng, ợ chua hay đau thượng vị.
Bổ sung vitamin B12 liều cao có thể làm thay đổi hệ phiên mã của vi khuẩn *Propionibacterium acnes* trên da, kích hoạt phản ứng viêm và gây bùng phát mụn trứng cá dạng đơn hình thái. Tình trạng phát ban này thường thuyên giảm rõ rệt sau khi người dùng ngừng sử dụng sản phẩm bổ sung.
Axit béo Omega-3, đặc biệt là EPA, có đặc tính kháng viêm và giúp hỗ trợ giảm tổn thương mụn trứng cá cũng như làm dịu khô da do thuốc trị mụn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn dựa trên các nghiên cứu quy mô nhỏ, Omega-3 chỉ đóng vai trò bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Vitamin B12 có thể giúp hạ nồng độ homocysteine trong máu, nhưng các thử nghiệm lâm sàng lớn trên thế giới chứng minh việc này không giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ thực tế. Người bệnh tim mạch không nên tự ý dùng vitamin liều cao thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Trẻ em khỏe mạnh không cần dùng viên uống bổ sung folate vì hơn 95% trẻ đã nạp đủ nhu cầu qua thực phẩm hằng ngày. Việc tự ý cho trẻ uống thêm các chế phẩm vi chất tổng hợp khiến hơn một nửa số trẻ dùng thuốc đối mặt với nguy cơ vượt ngưỡng dung nạp an toàn.
Nồng độ vitamin B12 trong máu bình thường không đồng nghĩa tế bào đã đủ chất, do phần lớn lượng B12 lưu hành không có hoạt tính sinh học. Nhiều bệnh lý và yếu tố kỹ thuật có thể tạo ra chỉ số bình thường giả, khiến tình trạng thiếu hụt B12 chức năng tại mô bị bỏ sót.
Hít khí cười N2O làm oxy hóa nguyên tử coban, bất hoạt hoàn toàn vitamin B12 và phá hủy bao bọc thần kinh tủy sống. Tình trạng thiếu hụt B12 chức năng này có thể dẫn đến hội chứng thoái hóa tủy sống gây tê bì, thất điều, thậm chí liệt vận động vĩnh viễn ở người trẻ khỏe mạnh.
Vitamin C thường được dùng như giải pháp trị cảm lạnh, nhưng các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra vi chất này không giúp người bình thường phòng tránh nguy cơ lây nhiễm. Bổ sung đều đặn chỉ hỗ trợ rút ngắn 8-13% thời gian mắc bệnh và giảm mức độ của các triệu chứng nặng.
Bổ sung vitamin E liều cao không cản trở hấp thu vitamin A, ngược lại còn có thể làm tăng khả năng hấp thu vi chất này lên tới 40%. Nguy cơ cạnh tranh đối kháng tại đường ruột chỉ xảy ra theo chiều ngược lại, khi dùng vitamin A liều cao làm ức chế hấp thu vitamin E.
Vitamin C có khả năng làm sáng da nhưng hiệu quả phụ thuộc vào đường dùng. Dữ liệu khoa học cho thấy dạng thoa ngoài giúp ức chế men tyrosinase để giảm hình thành melanin, trong khi dạng uống chủ yếu kích thích cơ thể tổng hợp collagen và củng cố độ săn chắc từ bên trong.
Bổ sung vitamin B12 chỉ giúp cải thiện nhận thức ở người thực sự bị thiếu hụt vi chất này hoặc hỗ trợ làm chậm teo não ở giai đoạn nhẹ, chứ không thể đảo ngược tình trạng sa sút trí tuệ đã xác lập. Người bệnh cần xét nghiệm máu để can thiệp đúng cách thay vì tự ý dùng thuốc.
Bổ sung vitamin C liều cao không giúp trẻ hết biếng ăn mà còn dễ gây quá tải đường ruột dẫn đến tiêu chảy thẩm thấu. Cha mẹ cần nắm rõ nhu cầu khuyến nghị thực tế theo từng lứa tuổi để vừa nâng cao đề kháng cho con, vừa tránh nguy cơ ngộ độc và rối loạn tiêu hóa.
Folate dạng xịt dưới lưỡi được quảng bá hấp thu vượt trội nhờ bỏ qua đường tiêu hóa, nhưng bằng chứng dược động học cho thấy niêm mạc miệng chỉ tăng sinh khả dụng với một số hoạt chất đặc thù, trong khi nhiều chất khác chỉ cho nồng độ tương đương viên uống.
Chảy máu nướu răng khi đánh răng hay vết xước chậm liền miệng có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo cơ thể bạn đang thiếu hụt vitamin C tiềm ẩn. Tình trạng này làm suy giảm quá trình tổng hợp collagen, khiến thành mao mạch suy yếu và mô liên kết dễ tổn thương.
