Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 897 trên 1.483
Nghiên cứu khoa học cho thấy polyphenol trong trà bancha chủ yếu tạo phức hợp tự nhiên với protein chứ không gây phản ứng kết tủa làm hao hụt canxi trong môi trường tiêu hóa mô phỏng. Sự kết hợp giữa mướp đắng và trà bancha không triệt tiêu hấp thu canxi, người dùng chỉ cần uống trà cách bữa ăn 1-2 giờ.
Người mắc tiểu đường kèm suy thận không nên tự ý áp dụng chế độ ăn thực dưỡng phụ thuộc vào ngũ cốc nguyên hạt. Dù có lợi cho đường huyết, lượng kali và phốt pho cao trong ngũ cốc nguyên cám dễ gây quá tải cho thận suy, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng và đe dọa tính mạng.
Gạo lứt giàu chất xơ giúp kiểm soát đường huyết nhưng lại tích tụ lượng asen vô cơ ở lớp cám cao hơn gạo trắng. Người tiểu đường ăn thường xuyên không cần bỏ cơm lứt, nhưng cần ngâm nước, vo sạch và nấu nhiều nước rồi chắt bỏ để giảm thiểu độc chất mà vẫn bảo toàn dinh dưỡng.
Kombu đứng đầu về hàm lượng iốt trong các loại rong biển phổ biến, vượt trội so với wakame và nori. Do chênh lệch vi chất giữa ba loại lên tới hàng chục đến hàng trăm lần, người dùng cần phân biệt rõ để bổ sung đúng cách, tránh quá liều gây hại tuyến giáp.
Nhiều người mắc bệnh đái tháo đường lo ngại vị mặn cùng lượng muối trong súp miso có thể làm tăng huyết áp và tổn thương mạch máu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy natri trong miso không làm tăng huyết áp như muối ăn thông thường nhờ cơ chế điều hòa thần kinh giao cảm và lượng kali dồi dào.
Nhiều loại rau lá xanh được xem là nguồn bổ sung canxi lý tưởng cho chế độ ăn thực dưỡng, nhưng hàm lượng canxi thực tế hấp thu vào cơ thể lại rất thấp. Nguyên nhân chính do axit oxalic kết hợp với canxi tạo muối không tan, làm giảm sinh khả dụng và tăng nguy cơ tạo sỏi thận.
Tuyệt đối không nên cho trẻ nhỏ uống trà bancha thay nước lọc hằng ngày. Dù hái từ lá già, trà bancha vẫn chứa lượng tanin và caffein đáng kể, có thể ức chế ruột hấp thu vi chất sắt, kẽm và gây kích thích hệ thần kinh non nớt của trẻ.
Chưa có bằng chứng khoa học cho thấy thực dưỡng Ohsawa giúp ngăn ngừa loãng xương. Việc kiêng khem khắt khe theo lối ăn thuần thực vật nếu thiếu hụt canxi, vitamin D và protein thậm chí còn làm suy giảm mật độ khoáng xương, khiến nguy cơ gãy xương tăng cao.
Tương tekka làm từ ngưu bàng, cà rốt và miso thường được đồn thổi là bài thuốc bổ máu dưỡng sinh thần kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy món ăn này không chứa vitamin B12, sắt thực vật hấp thu kém, và việc ăn thực dưỡng kiêng khem kéo dài còn gây nguy cơ còi cọc, thiếu máu trầm trọng.
Xét nghiệm vitamin B12 huyết thanh thông thường có giá trị dự đoán thấp và dễ cho kết quả bình thường giả tạo ở người ăn thực dưỡng. Ngược lại, xét nghiệm Methylmalonic acid (MMA) là chỉ dấu chức năng chuẩn xác hơn, giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu hụt B12 ở cấp độ mô và tế bào.
Trà bancha và kukicha giàu polyphenol, nhiều polysaccharide và chứa hàm lượng caffeine rất thấp, giúp chống oxy hóa và làm chậm chuyển hóa tinh bột. Dù mang lại lợi ích hỗ trợ kiểm soát đường huyết, người đái tháo đường không nên dùng thay thế hoàn toàn nước lọc nhằm bảo đảm cân bằng dịch thể và tránh ảnh hưởng hấp thu dinh dưỡng.
Ăn quá nhiều chất xơ không hòa tan (trên 30 g/ngày) từ ngũ cốc thô có thể làm giảm tỷ lệ hấp thu canxi từ 60,6% xuống 37,1% và làm chậm quá trình bồi đắp xương. Cân đối đủ protein và bổ sung xơ hòa tan đúng cách là giải pháp bảo vệ hệ xương khớp.
Hạt chia và hạt lanh chứa hàm lượng canxi dồi dào trên lý thuyết, nhưng lớp vỏ xơ cứng dai dẳng và màng gel nhầy tự nhiên cản trở đáng kể quá trình giải phóng khoáng chất này. Nghiên cứu thực tế cho thấy cơ thể chỉ hấp thu được một lượng canxi rất khiêm tốn từ hai loại hạt trên.
Nghiên cứu khoa học xác nhận trẻ nhỏ ăn chế độ thực dưỡng hoàn toàn đối mặt nguy cơ còi xương rất cao do thiếu hụt canxi và vitamin D trầm trọng. Chế độ ăn kiêng sữa kết hợp nhiều chất xơ làm suy giảm khoáng hóa xương, dẫn đến biến dạng chi và để lại tổn thương lâu dài.
Thực dưỡng Ma-Pi 2 giúp người đái tháo đường hạ mạnh mỡ xấu LDL-cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch nhờ cắt bỏ mỡ động vật. Tuy nhiên, khẩu phần chứa tới 70% carbohydrate đòi hỏi người bệnh phải chọn đúng tinh bột nguyên cám nhiều xơ nhằm ngăn ngừa nguy cơ tăng triglycerid máu.
Thai phụ ăn thực dưỡng đối mặt với nguy cơ thiếu máu cao do sắt non-heme trong ngũ cốc chỉ hấp thu khoảng 10% và bị axit phytic ức chế. Thảo dược tự nhiên không thể thay thế viên vi chất chuyên biệt, nhưng việc bổ sung sắt cần dựa trên xét nghiệm máu để tránh biến chứng dư thừa.
Áp dụng thực dưỡng nghiêm ngặt bằng cách loại bỏ hoàn toàn thịt cá khiến người tiểu đường đối mặt nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B12, vitamin D, canxi, kẽm và protein. Sự thiếu hụt vi chất này thúc đẩy biến chứng thần kinh, loãng xương, teo cơ và cản trở quá trình phục hồi mô.
Ăn thực dưỡng kết hợp dùng metformin dài ngày khiến người đái tháo đường đối mặt nguy cơ thiếu vitamin B12. Tình trạng này làm tổn thương bao myelin bảo vệ dây thần kinh, gây tê bì, giảm thăng bằng và khéo léo. Nếu nhầm lẫn với biến chứng tiểu đường mà chậm điều trị, tổn thương thần kinh có thể không thể phục hồi.
Thực phẩm bổ sung canxi (fortified) không đi ngược lại triết lý tự nhiên mà là giải pháp y tế công cộng cần thiết. Trong khi bữa ăn cơ bản vẫn là ưu tiên hàng đầu, canxi tăng cường giúp bù đắp thiếu hụt nghiêm trọng, phòng ngừa còi xương và tiền sản giật ở nhóm đối tượng nguy cơ cao.
Nhiều người tự xay bột vỏ trứng hay vỏ sò làm canxi thực dưỡng nhằm tăng mật độ xương. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo bề mặt vỏ trứng gia cầm chứa tỷ lệ cao vi khuẩn đường ruột Salmonella và E. coli, việc sơ chế thủ công tại nhà không thể tiệt trùng triệt để, dễ dẫn đến ngộ độc tiêu hóa nghiêm trọng.
