Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 898 trên 1.483
Sau mãn kinh, buồng trứng suy giảm sản xuất estrogen khiến quá trình tiêu xương diễn ra nhanh chóng, làm tăng vọt nguy cơ loãng xương và gãy xương. Nếu theo đuổi chế độ ăn thực dưỡng hay ăn chay trường thiếu cân đối, phụ nữ rất dễ thiếu hụt protein, canxi và vitamin D trầm trọng, khiến mật độ xương tụt dốc không phanh.
Khoa học hiện đại đã bác bỏ giả thuyết cho rằng chế độ ăn thông thường khiến cơ thể bị "nhiễm axit" và phải rút canxi từ xương để trung hòa. Việc gia tăng bài tiết canxi qua nước tiểu không phản ánh sự mất canxi toàn thân, do đó các sản phẩm nước kiềm hay chế độ ăn kiềm hóa không mang lại tác dụng bảo vệ xương.
Hiện tượng mòn men răng, ê buốt ở người ăn thực dưỡng dài ngày chủ yếu xuất phát từ việc tiếp xúc thường xuyên với axit trong thực phẩm lên men chua chứ không phải do thiếu hụt canxi toàn thân. Hiểu đúng cơ chế hóa sinh giúp bạn điều chỉnh thói quen ăn uống và chăm sóc răng miệng đúng cách để bảo tồn nụ cười.
Chế độ thực dưỡng giàu chất xơ thúc đẩy sự phát triển của các chủng vi khuẩn sản sinh axit béo chuỗi ngắn, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và giảm các vi khuẩn sinh viêm ở người tiểu đường típ 2.
Nấu đậu cùng rong biển kombu là mẹo bếp quen thuộc tạo vị ngon đậm đà, nhưng kombu không chứa enzym phytase để phân giải axit phytic hay tăng hấp thu canxi. Muốn giải phóng canxi tối đa, người nội trợ cần áp dụng các biện pháp khoa học như ngâm nước, ủ nảy mầm và ninh bằng nồi áp suất.
Chế độ thực dưỡng Ma-Pi 2 nhiều chất xơ giúp hạ đường huyết và chỉ số HbA1c rõ rệt chỉ sau 21 ngày đến 6 tháng can thiệp lâm sàng. Dù vậy, tính khắt khe của thực đơn thuần thực vật này đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng duy trì bền vững trong đời sống thường nhật.
Ăn mặn từ muối mè trong thực dưỡng thúc đẩy thận tăng bài xuất natri kéo theo đào thải canxi qua nước tiểu, khiến cơ thể huy động canxi từ xương và làm tăng nguy cơ loãng xương âm thầm.
Nghiên cứu theo dõi dài hạn chỉ ra trẻ ăn dặm theo phương pháp thực dưỡng khắt khe có nguy cơ cao bị chậm lớn, thấp còi và teo cơ. Tình trạng này bắt nguồn từ sự thiếu hụt nghiêm trọng năng lượng, chất béo, protein, canxi cùng các vitamin B12 và D.
Nước tương lên men truyền thống có thể chứa lượng nhỏ vitamin B12 nhờ vi sinh vật tự nhiên, nhưng Tamari không phải nguồn bổ sung B12 an toàn hay đủ đáp ứng nhu cầu cơ thể, người ăn chay tuyệt đối không nên dựa vào đó.
Áp dụng chế độ thực dưỡng cực đoan như ăn số 7 khiến nguồn sữa mẹ suy giảm nghiêm trọng các vi chất thiết yếu, đặc biệt là vitamin nhóm B và axit béo. Dù cơ thể mẹ có thể tự điều hòa một số chất đa lượng, việc kiêng khem phản khoa học vẫn trực tiếp đẩy trẻ sơ sinh vào nguy cơ thiếu hụt vi chất nghiêm trọng.
Nghiên cứu đối chứng cho thấy nồng độ vitamin B12 trong sữa mẹ của phụ nữ ăn thực dưỡng sụt giảm rõ rệt so với người ăn thông thường. Việc kiêng khem hoàn toàn thịt, cá làm tăng nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng ở trẻ bú mẹ, đòi hỏi người mẹ cần điều chỉnh khẩu phần hoặc bổ sung vi chất hợp lý.
Đạm thực vật trong ngũ cốc và các loại đậu thường có độ tiêu hóa thấp và thiếu hụt axit amin then chốt, khiến việc ăn thực dưỡng đơn thuần rất khó đáp ứng đủ nhu cầu phát triển cơ bắp và miễn dịch ở trẻ lớn trừ khi được tính toán phối hợp cực kỳ chuẩn xác.
Ăn nhiều đậu nành không làm cản trở hấp thu canxi hay gây hại cho xương như nhiều người lầm tưởng. Nghiên cứu khoa học khẳng định đạm đậu nành và isoflavone còn hỗ trợ bảo tồn mật độ khoáng, giảm hủy xương, đặc biệt hữu ích cho phụ nữ sau mãn kinh nếu được bổ sung cùng lượng canxi đầy đủ.
Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận chế độ ăn thực dưỡng Ma-Pi 2 giúp giảm đường huyết, HbA1c và hỗ trợ giảm liều dùng thuốc ở người đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, người bệnh bắt buộc phải có sự theo dõi y tế chặt chẽ để phòng ngừa biến chứng hạ đường huyết và thiếu hụt dưỡng chất.
Cho trẻ nhỏ ăn thực dưỡng hoặc thuần chay tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B12, vitamin D, canxi và kẽm. Việc bổ sung các vi chất này bằng chế phẩm dược phẩm là bắt buộc nhằm ngăn chặn tình trạng chậm lớn, còi xương và các tổn thương phát triển thần kinh vĩnh viễn ở trẻ.
Chế độ ăn thực dưỡng nghèo calo và thiếu hụt chất béo thiết yếu gây ức chế trục nội tiết hạ đồi - tuyến yên, cản trở tổng hợp hormone sinh dục ở trẻ gái dậy thì. Tình trạng này không chỉ dẫn tới chậm kinh, mất kinh kéo dài mà còn làm suy giảm vĩnh viễn mật độ khoáng xương và kìm hãm phát triển chiều cao.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy tỷ lệ thiếu vitamin B12 ở người ăn thực dưỡng và thuần chay có thể lên tới 86,5% ở người lớn và 45% ở trẻ sơ sinh. Tình trạng này làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh vĩnh viễn, thiếu máu hồng cầu to và triệt tiêu lợi ích tim mạch vốn có.
Nhiều người lầm tưởng chỉ số thể tích hồng cầu (MCV) bình thường trên xét nghiệm máu nghĩa là không thiếu vitamin B12. Thực tế, sự kết hợp với thiếu sắt, bệnh Thalassemia hay các tổn thương mô bào sớm có thể che giấu hoàn toàn tình trạng cạn kiệt cobalamin nguy hiểm này.
Đậu trắng và đậu gà cung cấp nguồn khoáng chất thực vật dồi dào, nhưng không nên dùng làm nguồn canxi duy nhất. Lượng canxi sinh học thực tế bị cản trở bởi chất kháng dinh dưỡng, tỉ lệ hấp thu phụ thuộc lớn vào phương pháp chế biến.
Chế độ ăn thực dưỡng cung cấp lượng axit folic rất cao từ rau củ, giúp duy trì sản sinh hồng cầu và che giấu triệu chứng thiếu máu thông thường. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt vitamin B12 vẫn âm thầm hủy hoại lớp bao bọc dây thần kinh, gây tổn thương hệ thần kinh vĩnh viễn nếu không được phát hiện và bổ sung kịp thời.
