Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 964 trên 1.483
Ninh nhừ giúp phá vỡ thành tế bào giải phóng polyphenol, nhưng hãm trà hoặc xử lý nhiệt nhanh lại bảo toàn cấu trúc anthocyanin tốt hơn. Đun sôi kéo dài quá lâu sẽ làm suy giảm phân tử chống oxy hóa, vì vậy nấu vừa chín tới hoặc hãm nước sôi hạt nứt vỏ là lựa chọn tối ưu.
Quan niệm nhịn ăn khi ốm để "bỏ đói mầm bệnh" là sai lầm nguy hại. Khi sốt, chuyển hóa miễn dịch tiêu tốn thêm 7-15% năng lượng cho mỗi độ C tăng lên, đòi hỏi cơ thể phải được bù nước, điện giải và dinh dưỡng dễ tiêu đúng thời điểm thay vì bỏ đói cực đoan.
Đậu răng ngựa hỗ trợ kiểm soát huyết áp chủ yếu nhờ chứa nguồn đạm thực vật dồi dào, có khả năng giải phóng các peptide sinh học ức chế men chuyển angiotensin (ACE) trong quá trình tiêu hóa. Cơ chế này giúp làm giãn mạch máu tự nhiên, kết hợp cùng nguồn dinh dưỡng lành mạnh hỗ trợ duy trì chỉ số huyết áp ổn định.
Uống nước đậu đen vào buổi tối dễ gây tiểu đêm và làm gián đoạn chu kỳ ngủ sâu do thận tăng bài tiết dịch vào ban đêm. Người dùng nên uống vào ban ngày và hạn chế nạp chất lỏng 3-4 tiếng trước khi ngủ để bảo vệ giấc ngủ ngon.
Tình trạng đắng miệng và chán ăn mỗi khi bị ốm thực chất là phản ứng miễn dịch tự nhiên, xảy ra khi các cytokine tiền viêm do bạch cầu tiết ra tác động trực tiếp lên chồi vị giác ở lưỡi và làm tê liệt các tín hiệu kích thích thèm ăn tại não bộ.
Ăn nhiều đồ ngọt khi du lịch làm tăng đường huyết, đẩy nhanh phản ứng glycation tạo ra các hợp chất AGEs trên da. Dưới tác động của tia cực tím, AGEs biến thành chất nhạy cảm quang học sinh ra nhiều gốc oxy hóa, khiến da dễ bỏng rát, giảm sức đề kháng và nhanh cháy nắng hơn.
Khi leo núi trekking, carbohydrate (đường bột) là nguồn năng lượng tối ưu cần ưu tiên trong lúc di chuyển vì tiết kiệm oxy và giúp giảm mệt mỏi hiệu quả. Tuy nhiên, chất béo tốt vẫn không thể thiếu trong các chặng nghỉ nhằm kích thích cảm giác thèm ăn và bù đắp thâm hụt calo lớn do chán ăn ở vùng cao.
Người đang bị ho do cảm cúm thông thường không cần kiêng ăn tôm, cua hay thịt gà nếu không có tiền sử dị ứng với các thực phẩm này. Cơn ho do đồ tanh thực chất bắt nguồn từ kích ứng cơ học của vỏ cứng, dị ứng miễn dịch bộc phát hoặc độc tố histamine từ thực phẩm ươn hỏng.
Người bệnh thận mạn không cần kiêng tuyệt đối đậu xanh hay hạt sen. Dù chứa nhiều kali và phốt pho, khoáng chất thực vật có tỷ lệ hấp thu thấp hơn nhiều so với phụ gia công nghiệp. Nhờ kỹ thuật ngâm và luộc bỏ nước, hàm lượng kali có thể giảm tới 80-95%, giúp người bệnh thưởng thức an toàn.
Uống vitamin C liều cao khi bị cảm có thể giúp rút ngắn thời gian mắc bệnh và giảm nhẹ triệu chứng, nhưng không giúp ngăn ngừa hoàn toàn hay tiêu diệt virus tức thì. Người bệnh cần biết cách chia nhỏ liều dùng dựa trên chu kỳ chuyển hóa và thận trọng với nguy cơ sỏi thận, kích ứng dạ dày.
Chế độ ăn BRAT gồm chuối, gạo, sốt táo và bánh mì nướng từng rất phổ biến nhưng hiện không còn được y khoa khuyến cáo áp dụng nghiêm ngặt cho người đau bụng, viêm dạ dày ruột. Việc kiêng khem này gây thiếu hụt dinh dưỡng; người bệnh nên bù nước sớm và nhanh chóng trở lại ăn uống bình thường.
Người đang dùng thuốc chống trầm cảm MAOI cổ điển tuyệt đối không nên ăn đậu răng ngựa, đặc biệt là phần vỏ. Sự kết hợp giữa các tiền chất levodopa, tyramine trong loại đậu này với cơ chế ức chế enzym của thuốc có thể kích hoạt cơn tăng huyết áp kịch phát nguy hiểm đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Đậu ván không có tác dụng hạ đường huyết như thuốc điều trị, nhưng nhờ chứa tinh bột tiêu hóa chậm và chất xơ, loại hạt này giúp làm chậm quá trình tăng đường sau ăn nếu dùng thay thế một phần cơm trắng. Người bệnh tiểu đường không nên lạm dụng hay bỏ thuốc để uống nước đậu ván.
Người mắc bệnh gout hoàn toàn có thể ăn đậu đen mà không lo bùng phát cơn đau cấp. Các nghiên cứu khoa học khẳng định purin thực vật trong các loại đậu không làm tăng axit uric máu hay nguy cơ viêm khớp như purin từ thịt đỏ và hải sản.
Ăn đậu đen dễ gây đầy hơi do chứa nhiều oligosaccharide khó tiêu mà men đường ruột không tự phân giải được. Ngâm hạt từ 8-12 giờ và đổ bỏ nước ngâm trước khi nấu giúp kích hoạt enzyme nội sinh, giảm mạnh lượng đường sinh khí mà không làm mất chất dinh dưỡng.
Người mắc bệnh gút hoàn toàn không cần kiêng tuyệt đối đậu phụ. Bằng chứng khoa học cho thấy các món từ đậu nành không làm tăng nguy cơ bùng phát cơn gút cấp mà còn liên quan đến giảm nguy cơ tăng axit uric máu, rất thích hợp để thay thế một phần đạm từ thịt đỏ và hải sản.
Sau khi dùng kháng sinh trị tiêu chảy du lịch, hệ vi sinh đường ruột thường bị xáo trộn sâu sắc và niêm mạc ruột dễ viêm nhiễm. Việc chủ động phối hợp các chủng men vi sinh như Bifidobacteria, Lactobacillus cùng prebiotic GOS và FOS là giải pháp khoa học giúp tái tạo màng sinh học, tăng sinh acid béo chuỗi ngắn và phục hồi hàng rào ruột.
Đậu ván tím giàu chất chống oxy hóa hơn đậu ván trắng nhờ sở hữu hàm lượng lớn sắc tố anthocyanin cùng các dẫn xuất polyphenol flavonol ở vỏ quả. Trong khi đó, đậu ván trắng lại cung cấp nguồn saponin và polysaccharide phong phú, mang đến nhiều lợi ích chuyển hóa khi được chế biến nấu chín kỹ đúng cách.
Hoa quả gọt sẵn ven đường tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Shigella và vi khuẩn đường ruột rất cao do khâu chế biến thủ công mất vệ sinh, nguồn nước rửa nhiễm bẩn và thói quen phơi bày khay quả ngoài bụi bặm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận dữ liệu về virus viêm gan A trong các mẫu khảo sát này.
Uống sinh tố vỉa hè giải nhiệt tiềm ẩn nguy cơ nhiễm kén amip Entamoeba và trứng giun sán do rau củ tươi sống không qua gia nhiệt, dễ bám dính mầm bệnh từ nguồn nước tưới ô nhiễm, khâu rửa sơ sài và bàn tay người bán thiếu vệ sinh.
