Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 71 trên 483
Tin đồn sâm xuyên đá giúp tráng dương, tăng cường sinh lực nam giới hoàn toàn không có cơ sở y học. Hiện y văn thế giới chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh tác dụng này; các nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở hóa thực vật và khả năng chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm.
Hàu chứa lượng kẽm vượt trội và khả năng hỗ trợ tạo máu tốt hơn, trong khi sò biển lại chiếm ưu thế về độ lành mạnh cho tim mạch nhờ lượng cholesterol thấp hơn đáng kể trên cùng một khối lượng. Tùy thuộc vào nhu cầu bồi bổ vi chất hay kiểm soát mỡ máu, người dùng có thể lựa chọn loại hải sản phù hợp.
Bà bầu có thể ăn sò điệp nếu được nấu chín kỹ hoàn toàn nhằm triệt tiêu vi khuẩn Vibrio và Salmonella gây hại. Dù sò điệp mang lại dưỡng chất quý, thai phụ cần kiểm soát nguồn gốc và ăn lượng vừa phải để giảm thiểu tối đa rủi ro phơi nhiễm methylmercury đối với hệ thần kinh thai nhi.
Sâm cầm được coi là món bổ dưỡng, nhưng người bệnh gút, người tăng axit uric máu, người rối loạn lipid máu và bệnh nhân suy giảm chức năng thận cần hết sức thận trọng. Thịt động vật chứa hàm lượng purin cao, dễ làm bùng phát cơn gút cấp và gây quá tải đào thải cho thận.
Người có tiền sử sỏi thận canxi oxalate cần thận trọng khi ăn nhiều sơ ri. Lượng vitamin C đậm đặc trong loại quả này khi nạp quá mức có thể chuyển hóa thành oxalate trong nước tiểu, làm tăng nguy cơ tái tạo sỏi, đặc biệt ở nam giới và người có cơ địa tái phát sỏi thường xuyên.
Hàu sở hữu hàm lượng kẽm vượt trội hoàn toàn so với sò huyết và hầu hết hải sản khác, trong khi sò huyết lại là nguồn cung cấp đạm dồi dào và sắt heme dễ hấp thu. Tùy thuộc vào nhu cầu cần bồi bổ kẽm hay bổ sung sắt tạo máu, người dùng có thể lựa chọn loại thực phẩm phù hợp.
Cồi sò điệp và thịt hàu đều là nguồn hải sản giàu dưỡng chất, nhưng sò điệp tối ưu hơn cho chế độ giảm mỡ nhờ nồng độ cholesterol thấp và độ tiêu hóa đạm cao. Trong khi đó, hàu lại vượt trội về hàm lượng axit béo omega-3 thiết yếu và khoáng chất.
Sâm xuyên đá là dược liệu rừng tự nhiên được truyền tai nhiều về công dụng bồi bổ, nhưng hoàn toàn chưa có thử nghiệm an toàn lâm sàng trên người. Phụ nữ mang thai, mẹ cho con bú, người suy giảm chức năng gan thận và trẻ nhỏ là những đối tượng cần tuyệt đối thận trọng, không tự ý sử dụng để tránh rủi ro cho sức khỏe.
Sòi trắng là dược liệu chứa nhiều hợp chất tự nhiên nhưng đi kèm độc tính cao và chứa chất thúc đẩy khối u. Chưa có bằng chứng an toàn trên người, do đó phụ nữ mang thai, người suy gan thận và người viêm loét dạ dày tuyệt đối không được tự ý dùng sòi trắng dù chỉ liều nhỏ.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy nồng độ chì, cadimi và thủy ngân trong sò biển thương phẩm nhìn chung nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn, lượng hấp thu hàng ngày thấp hơn nhiều so với giới hạn phơi nhiễm cho phép. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm thưởng thức sò với lượng vừa phải, tránh ăn quá mức liên tục kéo dài.
Sò biển giàu dưỡng chất nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn cho phụ nữ mang thai do đặc tính ăn lọc tích tụ thủy ngân, asen, vi khuẩn và độc tố tảo. Nấu chín không loại bỏ được kim loại nặng. Thai phụ cần thận trọng, chọn nguồn gốc rõ ràng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Vitamin C trong nước ép sơ ri tự nhiên có xu hướng hấp thu vào máu tốt hơn và đào thải chậm hơn dạng đơn lẻ nhờ các polyphenol hỗ trợ. Hiện chưa có nghiên cứu đối đầu trực tiếp giữa quả tươi và bột chiết xuất, người dùng nên chọn dạng phù hợp với lượng vừa phải.
Maca vàng, đỏ và đen không chỉ khác nhau ở màu sắc vỏ củ mà còn có hàm lượng glucosinolates, macamides và acid amin riêng biệt. Các nghiên cứu chỉ ra Maca đỏ giàu glucosinolates, Maca đen vượt trội về hỗ trợ số lượng tinh trùng và trí nhớ, trong khi Maca vàng giàu carbohydrate và năng lượng cơ bản.
Sâm bòng bong chứa nhiều hợp chất sinh học tiềm năng nhưng việc tự ý ngâm rượu sử dụng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Chuyên gia cảnh báo người mắc bệnh gan tiến triển, thận mạn tính, phụ nữ mang thai và người rối loạn chuyển hóa tuyệt đối không nên dùng loại rượu ngâm này để tránh suy tạng, dị tật thai nhi và ngộ độc cấp.
Nhiều người tin rằng sâm cầm là món ăn đại bổ giúp an thai, nhưng các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ mang thai không nên sử dụng. Thủy cầm hoang dã này tiềm ẩn nguy cơ cao tích tụ kim loại nặng độc hại, đạn chì săn bắn và hóa chất công nghiệp khó phân hủy, đe dọa sự phát triển của thai nhi.
Lộ lộ thông từ quả cây sâu đông là vị thuốc hoạt huyết thông kinh quen thuộc, nhưng phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên sử dụng. Dược tính hành huyết mạnh tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây dọa sảy hoặc sinh non, cần hết sức thận trọng.
Sâu đá chứa các alkaloid phòng vệ đặc trưng gồm glomerin và homoglomerin, có cấu trúc tương tự thuốc an thần mạnh và khả năng gây bất động sinh vật săn mồi. Việc tùy tiện ngâm rượu hoặc sử dụng sâu đá tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp, tổn thương tế bào và ức chế hệ thần kinh nguy hiểm.
Sâm đất (*Boerhavia diffusa*) là vị thuốc dân gian quen thuộc nhưng chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh. Bốn nhóm đối tượng gồm phụ nữ có thai, người suy thận nặng, người chuẩn bị phẫu thuật và người có huyết áp thấp tuyệt đối không nên tự ý dùng để trị bệnh nhằm tránh biến chứng nguy hiểm.
Hiện chưa có bất kỳ nghiên cứu nào khẳng định sâm Siberia an toàn cho phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Mọi dữ liệu an toàn sinh hóa mới nhất chỉ được ghi nhận trên chuột thí nghiệm, do đó các chuyên gia y tế khuyến cáo nhóm đối tượng nhạy cảm này không nên sử dụng nhằm phòng tránh các rủi ro sức khỏe tiềm ẩn.
Rượu ngâm sâu đá không có bằng chứng khoa học chứng minh công dụng bồi bổ, ngược lại tiềm ẩn rủi ro chiết xuất độc tố tự nhiên vào rượu. Việc uống loại rượu này tạo gánh nặng kép cho gan và thận, dễ dẫn đến tổn thương oxy hóa màng tế bào, suy thận cấp và hoại tử gan.
