Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
82 bài, trang 4 trên 5
Ăn đậu phụ sống mua ngoài chợ tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm khuẩn *E. coli*, *Salmonella* và *Listeria monocytogenes*. Độ ẩm cao, pH trung tính cùng điều kiện bảo quản hở ngoài sạp chợ biến miếng đậu thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, đe dọa nghiêm trọng hệ tiêu hóa người dùng.
Nhiều nam giới lo ngại ăn đậu phụ sẽ làm giảm testosterone và gây "nữ hóa" do chứa hoạt chất isoflavone. Tuy nhiên, các phân tích gộp và thử nghiệm lâm sàng uy tín khẳng định đậu nành không hề làm thay đổi nồng độ testosterone hay nội tiết tố nam, hoàn toàn an toàn khi sử dụng điều độ.
Đạm đậu phụ không thể thay thế hoàn toàn thịt hay whey nếu mục tiêu của bạn là tối ưu hóa tốc độ tăng cơ bắp. Dù giàu dưỡng chất, đạm đậu có tỷ lệ leucine và mức độ lắng đọng amino acid vào cơ xương thấp hơn đạm sữa, nhưng vẫn phát huy hiệu quả cao khi phối hợp linh hoạt cùng các nguồn protein khác.
Người bị bệnh gút hoàn toàn không cần kiêng tuyệt đối đậu phụ. Các nghiên cứu khoa học khẳng định purin trong đậu phụ và thực phẩm nguồn gốc thực vật không làm tăng axit uric máu cũng như không kích hoạt cơn gút cấp, ngược lại còn cung cấp nguồn đạm lành mạnh thay thế thịt đỏ.
Đậu phụ để ngăn đá tủ lạnh không hề bị biến chất sinh độc hại mà chỉ diễn ra quá trình biến tính vật lý của mạng lưới protein khi các tinh thể đá hình thành và tan chảy. Sự thay đổi này tạo nên kết cấu xốp dai đàn hồi đặc trưng, an toàn cho bữa ăn nếu được sơ chế sạch và rã đông đúng cách.
Người suy thận mạn giai đoạn sớm hoàn toàn có thể ăn đậu phụ. Nguồn đạm thực vật chất lượng cao này giúp giảm tải áp lực lọc cho cầu thận, hỗ trợ kiểm soát protein niệu và làm chậm tiến triển tổn thương thận nếu được sử dụng với lượng phù hợp.
Ăn đậu phụ cùng rau muống không gây kết tủa sỏi trong bụng. Ngược lại, canxi từ đậu phụ sẽ liên kết với oxalate trong rau ngay tại lòng ruột, tạo thành hợp chất không hòa tan đào thải ra ngoài theo phân, từ đó giúp ngăn ngừa hình thành sỏi thận.
Phụ nữ tiền mãn kinh thường tìm đến đậu phụ như một liệu pháp tự nhiên để làm dịu cơn bốc hỏa. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy lượng isoflavone có tác dụng cải thiện triệu chứng vận mạch thường nằm trong khoảng 35–100 mg mỗi ngày, tương đương việc bổ sung khoảng 1–2 bìa đậu phụ trong bữa ăn hàng ngày.
Canxi sulfat (thạch cao thực phẩm) dùng làm đậu phụ không gây sỏi thận. Trái lại, canxi tự nhiên trong bữa ăn giúp liên kết với oxalat tại ruột, làm giảm đào thải oxalat qua nước tiểu và giảm nguy cơ sỏi thận; đậu phụ cũng là thực phẩm ít oxalat và giàu chất chống sỏi phytate.
Ăn rau bina cùng đậu phụ không gây sỏi thận vì phản ứng kết tủa canxi oxalat diễn ra ngay trong đường tiêu hóa và đào thải qua phân. Nguy cơ sỏi chỉ xuất hiện khi oxalat hòa tan tự do ngấm vào máu rồi kết tinh tại thận.
Đậu hũ thối lên men có hương vị đặc trưng và dễ tiêu hóa hơn nhờ vi sinh vật phân giải đạm, đường thành các phân tử chức năng và hợp chất tạo mùi. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm tăng cao histamine cùng một số amin sinh học và tiềm ẩn vi khuẩn có hại nếu ngâm ủ thiếu an toàn.
Đậu nành lên men (natto) không hoàn toàn thay thế được đậu phụ hay đậu nành luộc, nhưng vượt trội nhờ hàm lượng vitamin K2 cao gấp 20 lần hạt đậu thường và chứa enzyme nattokinase. Duy trì ăn natto vài lần mỗi tuần giúp tăng kích hoạt protein gắn canxi vào xương hiệu quả.
Nhiều người bệnh gout kiêng tuyệt đối các món từ đậu nành vì sợ làm tăng axit uric và gây đau khớp. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy đậu phụ và tàu hũ ky không làm tăng axit uric máu sau ăn, trong khi sữa đậu nành và hạt đậu nguyên xác lại khiến chỉ số này tăng nhanh.
Nhiều bệnh nhân ung thư vú kiêng tuyệt đối đậu phụ, sữa đậu nành vì sợ hoạt chất giống estrogen kích thích khối u tái phát. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn khẳng định ăn đậu nành lượng vừa phải hoàn toàn an toàn, không cản trở thuốc điều trị và còn giúp giảm nguy cơ tái phát bệnh.
Enzyme actinidin trong trái kiwi, đặc biệt là kiwi xanh, có khả năng phân cắt nhanh nhiều loại đạm từ thịt, cá, sữa đến đậu phụ và bánh mì ngay tại dạ dày. Nhờ đó, dùng kiwi tươi hoặc nước ép sau bữa ăn nhiều đạm giúp giảm đáng kể cảm giác chướng bụng, đầy hơi.
Nấu canh rau bina cùng đậu phụ hoặc ăn kèm thực phẩm giàu canxi là thói quen của nhiều gia đình, nhưng không ít người sợ gây sỏi thận hoặc mất chất. Các nghiên cứu cho thấy oxalate trong rau chỉ làm giảm nhẹ mức hấp thu canxi ăn kèm, đổi lại giúp chặn oxalate đi vào máu và bảo vệ thận.
Nhiều phụ nữ lo ngại đậu phụ và các sản phẩm từ đậu nành có thể gây đau bụng dữ dội do làm tăng co thắt tử cung. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy phytoestrogen trong đậu nành hoạt động theo cơ chế điều hòa thụ thể nội tiết chứ không kích thích co bóp cơ trơn tử cung.
Nam giới bị gút không nên kiêng khem đạm cực đoan dẫn đến suy nhược. Lựa chọn sữa ít béo, trứng và các nguồn đạm thực vật như đậu phụ, đậu đỗ giúp cung cấp đủ protein cần thiết cho cơ thể, đồng thời hỗ trợ kiềm hóa nước tiểu và tăng đào thải axit uric hiệu quả.
Nhiều mẹ bầu lo lắng việc ăn đậu phụ hay uống sữa đậu nành trong thai kỳ sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính của con, đặc biệt là bé trai. Các nghiên cứu khoa học cho thấy ăn đậu nành ở mức thực phẩm thông thường không gây biến đổi giới tính thai nhi, nhưng việc lạm dụng liều cao hoặc dùng sữa công thức đậu nành cho trẻ sơ sinh cần hết sức thận trọng.
Người có cơ địa sỏi thận hoàn toàn có thể dùng đậu phụ và sữa đậu nành thông thường. Hầu hết các sản phẩm này chứa dưới 10 mg oxalate mỗi khẩu phần ăn và giàu phytate giúp ức chế kết tinh sỏi. Việc kiêng khem canxi quá mức mới là nguyên nhân làm tăng oxalate niệu và tăng nguy cơ tái phát.
