Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1137 trên 1.483
Nhiều người lo ngại ăn phô mai buổi tối sẽ gây đầy bụng, mất ngủ hoặc dẫn đến những cơn ác mộng. Thực tế, các nghiên cứu không ghi nhận mối liên hệ giữa phô mai với ác mộng, mà cho thấy thực phẩm này chứa axit amin tryptophan giúp hỗ trợ giấc ngủ nếu biết dùng đúng lượng và đúng thời điểm.
Cà phê đen không đường giúp giảm mỡ cơ thể và cải thiện kháng insulin hiệu quả hơn cà phê sữa khi dùng dài hạn. Dù thêm chút sữa hoặc đường có thể làm dịu đỉnh đường huyết ngay sau bữa ăn tinh bột, lượng calo dư thừa và nguy cơ tăng insulin mạn tính từ đường vẫn cản trở mục tiêu giảm cân.
Những đường vân mốc xanh xám trên phô mai Roquefort hay Gorgonzola khiến nhiều người e ngại nguy cơ ngộ độc tiêu hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định chủng nấm Penicillium roqueforti dùng trong phô mai thương mại được kiểm soát chặt chẽ, không sinh độc tố nguy hiểm ở điều kiện ủ lạnh và an toàn cho sức khỏe.
Cà phê nấm bổ sung thêm khoáng chất và các hoạt chất hỗ trợ miễn dịch, thích nghi căng thẳng từ nấm dược liệu. Tuy nhiên, cà phê truyền thống vốn đã giàu chất chống viêm và bảo vệ thần kinh, nên cà phê nấm chỉ là thức uống cộng hưởng dưỡng chất chứ không phải thần dược thay thế hoàn toàn.
Nhiều phụ nữ mang thai lo ngại uống trà xanh làm giảm hấp thu axit folic. Dù các nghiên cứu hiện tại chủ yếu ghi nhận hoạt chất EGCG trong trà xanh có độ hấp thu thấp và dễ liên kết với protein, ion kim loại, mẹ bầu vẫn nên uống trà lượng vừa phải và cách xa giờ uống vitamin.
Uống khoảng 5 cốc trà xanh pha lá truyền thống mỗi ngày (tương đương 10 g trà khô) hoàn toàn an toàn cho gan của người trưởng thành khỏe mạnh. Nguy cơ tăng men gan và suy gan cấp chủ yếu xảy ra khi lạm dụng viên uống chiết xuất trà xanh cô đặc vượt ngưỡng 300-338 mg EGCG/ngày hoặc uống khi bụng đói.
Nhiều người truyền tai nhau việc dùng dược liệu phòng phong để giảm đau và làm lành vết loét dạ dày. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học hiện tại chưa ghi nhận trực tiếp tác dụng của phòng phong lên dạ dày, mà chỉ chứng minh cơ chế giảm tiết acid và bảo vệ niêm mạc từ các hoạt chất thực vật khác như chromene, polyphenol, tỏi già hay tảo xoắn.
Đắp lá phù dung tươi giã nát lên vết bỏng là mẹo dân gian phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn nghiêm trọng. Dù các loài thực vật cùng họ chứa hoạt chất hỗ trợ tái tạo da trong phòng thí nghiệm, việc đắp bã lá chưa tiệt trùng lên vết thương hở sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây hoại tử và đe dọa tính mạng.
Chiết xuất từ các loài thuộc chi Phù dung, đặc biệt là bụp giấm, được chứng minh có khả năng ức chế vi khuẩn tụ cầu vàng trong phòng thí nghiệm nhờ làm tổn thương màng tế bào vi khuẩn. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc lớn vào dung môi chiết xuất và không thể thay thế thuốc sát khuẩn bằng cách đắp lá tươi.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không bắt buộc phải bỏ hoàn toàn cà phê. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra cà phê chứa caffeine có liên hệ mật thiết với triệu chứng tiêu chảy xuất hiện sau 1 đến 2 giờ uống, đặc biệt ở người có tâm lý căng thẳng, lo âu.
Cà phê tách caffeine (decaf) không hoàn toàn chứa 0% chất kích thích như nhiều người lầm tưởng. Các phân tích khoa học cho thấy mỗi cốc decaf vẫn còn sót lại một lượng nhỏ caffeine, đòi hỏi người nhạy cảm hoặc đang dùng thuốc điều trị phải lưu ý khi tiêu thụ hàng ngày.
Phô mai tự nhiên được lên men trực tiếp từ sữa giúp giữ trọn vẹn cấu trúc đạm và các hợp chất chống oxy hóa sinh học. Trong khi đó, phô mai lát chế biến sẵn được xử lý nhiệt từ phô mai nền để tối ưu độ tan chảy, độ cứng và hạn sử dụng, đòi hỏi người dùng cần biết cách chọn lựa để đảm bảo dinh dưỡng.
Nước sắc rễ phòng phong chứa hoạt chất giúp ức chế tế bào mast giải phóng histamin, từ đó giảm sẩn phù và ngứa trong phản ứng dị ứng tuýp I. Tuy nhiên, dược liệu này không có tác dụng với nhóm giả dị ứng và mới được kiểm chứng tiền lâm sàng, người bệnh cần hiểu rõ nguyên nhân trước khi dùng.
Sự kết hợp giữa phòng phong, hoàng kỳ và bạch truật tạo nên bài thuốc cổ phương Ngọc bình phong tán giúp điều hòa miễn dịch và bảo vệ đường hô hấp. Các nghiên cứu trên động vật và tế bào cho thấy bài thuốc vừa kích hoạt đại thực bào, phục hồi tế bào lympho, vừa giảm viêm mạn tính.
Nhiều người truyền tai nhau uống trà hoa phù dung để kiểm soát đường máu tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại cho thấy hoạt chất ức chế enzyme tiêu hóa đường mới chỉ được tìm thấy ở lá phù dung trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh trà hoa phù dung giúp hạ đường huyết ở người.
Uống cà phê trước khi vận động có thể giúp cơ thể vừa tăng tốc độ đốt mỡ vừa kéo dài sức bền. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng caffeine, thời điểm tập sáng hay chiều và việc bạn ăn no hay nhịn tinh bột trước lúc tập luyện.
Cả trà xanh và cà phê đều giúp giảm nguy cơ đột quỵ khi dùng đúng cách, nhưng trà xanh thể hiện tính an toàn ổn định hơn ở nhiều mức liều lượng. Ngược lại, cà phê chỉ bảo vệ mạch máu khi uống lượng vừa phải, pha qua màng lọc và không vượt quá 4 tách mỗi ngày.
Phòng phong là vị thuốc quý giúp giảm đau, trừ thấp nhưng đang bị làm giả hoặc pha trộn tinh vi bằng các loài cây khác cùng họ Hoa tán. Các nghiên cứu kiểm nghiệm trên thị trường đã phát hiện nhiều mẫu dược liệu thô và thuốc thành phẩm bị pha tạp hoặc thiếu hụt thành phần, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Uống viên canxi cùng lúc với cà phê làm giảm nhẹ khả năng hấp thu khoáng chất tại ruột và khiến thận tăng đào thải canxi qua nước tiểu trong ít nhất 3 giờ sau đó. Tuy nhiên, bạn chỉ cần tách thời điểm uống hoặc thêm 1-2 thìa sữa vào cà phê là có thể khắc phục được.
Rễ phòng phong chứa các hợp chất polyacetylene, coumarin và chromone có khả năng chống tăng sinh và kích hoạt chu trình tự hủy của tế bào ung thư trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hàm lượng hoạt chất trong dược liệu thô rất thấp, người dân không nên tự ý đun sắc uống để tự điều trị khối u.
