Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1165 trên 1.483
Nhiều người có thói quen uống vitamin C liều cao vào mùa mưa để phòng ngừa cảm cúm, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy vi chất này không ngăn ngừa được cảm lạnh ở người bình thường. Vitamin C chỉ thực sự có tác dụng rút ngắn thời gian mắc bệnh hoặc giảm nguy cơ ở nhóm vận động thể lực rất nặng.
Tình trạng bàn tay, bàn chân lạnh buốt vào mùa rét là nỗi ám ảnh của nhiều người. Các nghiên cứu khoa học cho thấy thực phẩm giàu nitrate và flavonoid hỗ trợ giãn mạch, hạ áp lực tim mạch trong trời lạnh, song không thể thay thế việc giữ ấm vật lý để làm ấm nhanh các đầu ngón chi.
Người đang dùng thuốc hạ áp không nên tự ý uống trà ngũ gia bì gai. Nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong dược liệu này có thể ức chế enzym gan chuyển hóa thuốc, tiềm ẩn nguy cơ làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, gây tụt huyết áp quá mức hoặc gia tăng độc tính bất lợi cho tim mạch.
Tập thở bằng mũi thay vì bằng miệng khi trời rét giúp bảo vệ phổi nhờ khả năng làm ẩm, sưởi ấm không khí của niêm mạc và xoang mũi. Thói quen thở miệng đưa khí lạnh trực tiếp vào phế quản, dễ gây kích ứng, hạ nhiệt đường thở và kích hoạt cơn hen suyễn nguy hiểm.
Uống quá nhiều nước lọc trong thời gian ngắn khi đi nắng gắt hoặc vận động nặng hoàn toàn có thể gây ngộ độc nước do hạ natri máu pha loãng. Khi mồ hôi làm thất thoát lượng lớn muối khoáng nhưng cơ thể chỉ nhận lại nước tự do, nồng độ natri máu sẽ tụt dốc, dẫn tới phù não đe dọa tính mạng.
Khi trời mưa ẩm, nhiệt độ giảm và áp suất không khí biến đổi khiến các khớp bị đau nhức nhiều hơn. Để làm dịu cơn đau ê buốt tự nhiên, người bệnh nên áp dụng chế độ ăn kháng viêm, tăng cường dưỡng chất chống oxy hóa và omega-3 nhằm ức chế các chất trung gian gây viêm khớp.
Rượu ngâm ngũ gia bì cảnh thường được truyền miệng là bài thuốc giảm đau khớp hiệu quả. Mặc dù các nghiên cứu đã tìm thấy các hợp chất saponin có tính kháng viêm trong vỏ thân loài cây này, việc tự ý ngâm uống rượu nồng độ cao lại tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan nặng nề và làm lu mờ triệu chứng bệnh lý thực sự.
Rửa tay bằng nước lạnh vào mùa đông hoàn toàn có thể loại bỏ mầm bệnh hiệu quả tương đương nước ấm. Các nghiên cứu chỉ ra nhiệt độ nước từ 15°C đến 38°C không làm thay đổi lượng vi khuẩn được làm sạch, mà chính việc dùng xà phòng và cọ rửa đủ thời gian mới quyết định hiệu quả vệ sinh.
Nhiều người có thói quen gọt bỏ đốm mốc trên bánh mì hay hoa quả rồi ăn tiếp phần lành lặn. Tuy nhiên, hành động này không an toàn do độc tố nấm mốc mycotoxin và sợi nấm vô hình có thể đã thâm nhập sâu vào toàn bộ thực phẩm mềm xốp mà mắt thường không thể thấy.
Tập thể dục ngoài trời khi trời rét đậm có thể thúc đẩy tuần hoàn và tăng sức bền tế bào, nhưng đồng thời tiềm ẩn rủi ro lớn làm tăng huyết áp đột ngột và kích hoạt co thắt phế quản cấp. Người cao tuổi, người có bệnh tim mạch hoặc hen suyễn cần đặc biệt thận trọng và điều chỉnh thời gian, trang phục phù hợp để tránh nguy hiểm.
Tỏi chứa hoạt chất allicin có khả năng kháng khuẩn, kháng virus và điều hòa các phản ứng viêm của tế bào miễn dịch. Tuy nhiên, ăn nhiều tỏi không đồng nghĩa với việc miễn dịch được tăng cường tuyệt đối, người dùng cần chế biến đúng cách và sử dụng liều lượng hợp lý để tránh gây kích ứng tiêu hóa.
Nước chanh muối hỗ trợ ngừa say nắng vượt trội so với nước chanh đường nhờ cung cấp ion natri và clorua. Các ion này kích hoạt cơ chế đồng vận chuyển tại ruột non, giúp dòng nước nhanh chóng thẩm thấu vào máu, duy trì thể tích tuần hoàn và hạn chế mất dịch qua bài tiết.
Thời tiết rét đậm làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim do thúc đẩy phản xạ co mạch, tăng độ nhớt của máu và kích thích tiểu cầu kết tập tạo cục máu đông. Việc nhiệt độ dao động mạnh kết hợp với huyết áp tăng vọt dễ làm nứt vỡ mảng xơ vữa, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người cao tuổi.
Uống trà ngũ gia bì buổi tối có thể hỗ trợ giải tỏa căng thẳng và tạo cảm giác thư thái nhờ các hoạt chất thích nghi (adaptogen) giúp cân bằng trục nội tiết và điều hòa cortisol. Tuy nhiên, loại trà này chỉ đóng vai trò hỗ trợ thần kinh nhẹ nhàng chứ không mang tác dụng gây ngủ tức thì như thuốc điều trị.
Nhai phải lá hay rễ một số loài cây cảnh chứa tinh thể calcium oxalate tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Độc tố gây kích ứng bỏng rát niêm mạc, chảy nước dãi, sưng nề lưỡi gà và có thể gây khó thở do phù nề tắc nghẽn đường hô hấp cấp tính.
Khi trời lạnh, cơ thể thực sự tiêu hao nhiều calo hơn để giữ ấm nhờ cơ chế sinh nhiệt không run từ mô mỡ nâu. Khi tiếp xúc nhiệt độ thấp, loại mỡ đặc biệt này kích hoạt tiêu hao lượng lớn đường và chất béo, giúp tăng nhẹ mức năng lượng đốt cháy mỗi ngày.
Cây ngũ gia bì cảnh trồng trong nhà (*Schefflera arboricola*) hoàn toàn không thể dùng thay thế vị thuốc ngũ gia bì Đông y chính danh (*Acanthopanax*). Việc tự ý bóc vỏ, hái lá cây cảnh để sắc uống hay ngâm rượu không mang lại tác dụng trị bệnh xương khớp mà còn tiềm ẩn nguy cơ viêm da dị ứng do độc chất falcarinol.
Người già tuyệt đối không nên tắm nước quá nóng khi trời rét. Nước nóng làm giãn mạch đột ngột, gây tụt huyết áp sâu và kích thích loạn nhịp tim nguy hiểm, dẫn đến ngất xỉu hoặc ngừng tuần hoàn trong phòng tắm.
Uống nước ngò ôm thay thế hoàn toàn nước lọc mỗi ngày không an toàn, có thể gây quá tải cho chức năng lọc cầu thận và làm mất cân bằng điện giải do tác động lợi tiểu kéo dài. Người dân chỉ nên dùng ngò ôm như rau gia vị thông thường, duy trì uống đủ nước lọc sạch để bảo vệ thận.
Ngũ gia bì trồng trong chậu đem lại không gian xanh và hỗ trợ thư giãn, nhưng không thể thay thế máy lọc hay hệ thống thông gió để xử lý formaldehyde và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Nghiên cứu cho thấy nồng độ khí độc trong nhà rất phức tạp, cần kiểm soát từ nguồn phát thải và lọc khí chủ động.
