Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 779 trên 1.483
Tỏi tươi vượt trội về khả năng kích hoạt miễn dịch bẩm sinh nhờ allicin và fructan nguyên bản, trong khi tỏi đen lại dồi dào S-allyl-cysteine và polyphenol giúp kháng viêm, chống oxy hóa. Việc lựa chọn loại tỏi phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu tăng cường đề kháng và thể trạng tiêu hóa của mỗi người.
Khi bị sốt hoặc nhiễm trùng cấp tính, bạn nên tạm hoãn bổ sung sắt. Cơ thể lúc này tự động tăng tiết hormone hepcidin để khóa lượng sắt tuần hoàn nhằm ngăn chặn vi khuẩn lấy dưỡng chất phát triển; việc nạp thêm sắt vừa không thể hấp thu vừa có thể tiếp tay cho mầm bệnh.
Nhiều phụ huynh chi tiền mua đa vi chất tẩm bổ cho con mùa thi, nhưng thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả dược cho thấy viên bổ sung không hề giúp cải thiện điểm thi, học lực hay trí thông minh ở học sinh bình thường. Thay vì lạm dụng viên uống, dinh dưỡng cân bằng và giấc ngủ đủ mới là chìa khóa.
Omega-3 nổi tiếng với khả năng giảm viêm mạn tính và phòng ngừa nhiều bệnh lý, khiến nhiều người tìm đến các sản phẩm liều cao. Tuy nhiên, ranh giới giữa kiểm soát phản ứng viêm bất lợi và nguy cơ ức chế miễn dịch tự nhiên vẫn là vấn đề cần hiểu đúng.
Uống vitamin C ngay khi chớm ốm có thể rút ngắn khoảng nửa ngày bệnh và giảm sốt, ớn lạnh, tức ngực. Bằng chứng khoa học cho thấy các mức liều từ 1 g đến 2 g mỗi ngày trở lên mang lại hiệu quả rõ rệt hơn liều thấp thông thường.
Tự ý bổ sung vitamin D liều cao tiềm ẩn rủi ro tăng canxi huyết kéo dài và suy thận cấp. Người mắc bệnh u hạt như sarcoidosis, lao hoặc có bệnh lý thận đối mặt nguy hiểm lớn nhất do rối loạn cơ chế tự điều hòa hoạt chất này.
Quan niệm ăn mỡ lợn tốt cho tim mạch hơn dầu tinh luyện là sai lầm. Dù bền nhiệt hơn, mỡ lợn chứa nhiều axit béo bão hòa làm tăng mỡ nội tạng, tăng cholesterol xấu và thúc đẩy xơ vữa, vôi hóa mạch máu so với dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa.
Viên kẽm ngậm giúp rút ngắn thời gian cảm lạnh khoảng 33% đến 40%, tương đương gần 3 ngày nếu dùng đúng liều lượng trên 75 mg mỗi ngày ngay khi chớm bệnh. Tuy vậy, hiệu quả phụ thuộc vào công thức giải phóng ion kẽm và người dùng có thể gặp khó chịu do mùi vị hoặc tác dụng phụ đường tiêu hóa.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy chế độ ăn Keto giúp nhân rộng tế bào T gamma-delta tại phổi, tăng cường hàng rào bảo vệ và giảm thiểu nguy cơ tử vong do virus cúm A. Dù mở ra hướng đi mới, người dân không nên tự ý áp dụng để phòng bệnh vì bằng chứng trên người còn hạn chế.
Nhiều người có thói quen uống dầu cá Omega-3 để cải thiện tình trạng cộm rát mắt, nhưng thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên lớn nhất hiện nay (thử nghiệm DREAM) đã chứng minh viên uống Omega-3 liều cao không mang lại hiệu quả vượt trội hơn so với giả dược dầu ô liu trong điều trị khô mắt.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy collagen peptide có khả năng kích thích nguyên bào xương tăng sinh, tăng tiết osteocalcin và hỗ trợ mật độ khoáng xương. Tuy nhiên, đây là giải pháp bổ trợ lâu dài chứ không phải thuốc điều trị thay thế phác đồ loãng xương chuẩn.
Việc bổ sung Omega-3 nhằm ngừa đột quỵ đòi hỏi sự cẩn trọng về liều lượng, do các nghiên cứu ghi nhận kết quả trái ngược giữa lợi ích tim mạch và nguy cơ làm tăng rung nhĩ. Liều 1 gam mỗi ngày cho thấy hiệu quả hỗ trợ ngắn hạn, trong khi liều cao không giúp ngăn ngừa biến cố loạn nhịp tim.
Quả việt quất giàu anthocyanin giúp tăng cường lưu lượng máu não và kích hoạt tín hiệu thần kinh ở người cao tuổi. Tuy nhiên, bằng chứng về khả năng cải thiện rõ rệt trí nhớ ngắn hạn trên các bài kiểm tra lâm sàng hiện vẫn cho kết quả hỗn hợp, phụ thuộc vào liều dùng và thời gian bổ sung.
Người suy tim không cần kiêng khem muối và nước quá mức. Khuyến cáo y khoa cập nhật khuyên bệnh nhân duy trì lượng muối dưới 5 gam mỗi ngày và chỉ cần giới hạn nước 1,5-2 lít ở những trường hợp ứ dịch chọn lọc, giúp duy trì chất lượng sống và tránh tái nhập viện.
Ăn nhiều đạm không làm tăng hiệu giá kháng thể sau tiêm vắc xin so với mức dinh dưỡng bình thường. Cơ thể chỉ cần đủ protein và vi chất; nạp thừa đạm không giúp tăng bảo vệ mà chế độ ăn giàu chất xơ, rau củ quả mới là yếu tố hỗ trợ đáp ứng miễn dịch hiệu quả.
Isoflavone từ đậu nành có hỗ trợ làm chậm quá trình mất xương và duy trì mật độ khoáng chất ở phụ nữ mãn kinh, nhưng hiệu quả chỉ ở mức nhẹ đến trung bình. Dưỡng chất này không thể đảo ngược tình trạng loãng xương nặng hay thay thế các thuốc điều trị chuyên khoa.
Viên uống resveratrol liều cao chưa thể khẳng định giúp cải thiện trí nhớ do bằng chứng lâm sàng còn mâu thuẫn và sinh khả dụng thấp. Khoa học ghi nhận lợi ích ở một số nhóm chuyên biệt, nhưng nhiều thử nghiệm trên người khỏe mạnh không cho thấy hiệu quả rõ ràng.
Bổ sung kẽm có thể cải thiện miễn dịch ở người cao tuổi bị thiếu hụt vi chất, nhưng việc lạm dụng liều cao kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ức chế hấp thu đồng, dẫn tới thiếu máu và suy giảm tế bào máu nghiêm trọng.
Polyphenol trong quả mọng thường được ca ngợi về khả năng tăng cường đề kháng, nhưng liệu chúng có thực sự giúp người chạy bộ giảm nguy cơ nhiễm khuẩn hô hấp trên? Bằng chứng khoa học cho thấy phần lớn triệu chứng hô hấp sau tập luyện bắt nguồn từ phản ứng viêm không do mầm bệnh, và chưa đủ cơ sở chứng minh flavonoid việt quất ngăn ngừa được tình trạng này.
Chế độ ăn Keto giúp tạo ra thể xeton làm nguồn năng lượng thay thế cho tế bào não bị kháng glucose ở người suy giảm nhận thức nhẹ. Dù nhiều nghiên cứu ngắn hạn ghi nhận khả năng cải thiện trí nhớ, người bệnh vẫn cần thận trọng trước nguy cơ rối loạn mỡ máu và khó khăn khi duy trì lâu dài.
