Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 902 trên 1.483
Thêm dầu mè vào canh không trực tiếp sinh khí nhưng lượng chất béo đậm đặc có thể kích hoạt phản xạ dạ dày - đại tràng quá mức và giải phóng hormone CCK kéo dài. Ở người mắc hội chứng ruột kích thích, cơ chế này dễ dẫn đến co thắt ruột dữ dội, làm chậm tháo rỗng dạ dày và gây tức trướng bụng khó chịu.
Ăn thực dưỡng kết hợp cá nhỏ có thể cung cấp vitamin B12 dễ hấp thu cho cơ thể. Tuy nhiên, người ăn cần duy trì lượng cá tối thiểu 100-150 g mỗi tuần và chế biến đúng cách. Nếu ăn quá ít hoặc thuộc nhóm hấp thu kém, cơ thể vẫn đối mặt nguy cơ thiếu hụt vi chất.
Kết hợp thực dưỡng an toàn khi xạ trị đòi hỏi duy trì đủ mức calo, bổ sung các vi chất hay thiếu hụt như vitamin D, B12, canxi và dùng món ăn nhẹ dễ tiêu giàu tính kháng viêm. Người bệnh tuyệt đối không bỏ phác đồ điều trị chuẩn của bệnh viện.
Kiêng khem hoa quả tươi vì lo ngại thực phẩm "quá âm" khiến thai phụ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt vitamin C nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học cho thấy việc thiếu hoa quả làm tăng nguy cơ tiền sản giật, trong khi lạm dụng viên bổ sung liều cao lại tiềm ẩn nguy cơ tổn thương chức năng nhau thai.
Người có men gan cao có thể dùng dầu mè vào khẩu phần ăn hàng ngày. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng 30 gam dầu mè mỗi ngày kết hợp giảm calo giúp hạ rõ rệt men gan ALT, AST và giảm mức độ thoái hóa mỡ gan so với dầu hướng dương.
Tổn thương thoái hóa tủy sống kết hợp bán cấp do thiếu vitamin B12 ở người ăn thực dưỡng có thể cải thiện sau khi bổ sung cobalamin, nhưng can thiệp muộn thường chỉ phục hồi một phần chức năng và nguy cơ cao để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn.
Nồi đất tráng men thủ công theo lối thực dưỡng không an toàn tuyệt đối như nhiều người lầm tưởng. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy đồ gốm men chì giải phóng cadmi và chì độc hại vào thực phẩm, tăng dần theo thời gian sử dụng; trong khi thép không gỉ (inox) giải phóng kim loại thấp hơn đáng kể.
Nhiều người ăn chay tin tempeh và miso chứa nhiều vitamin B12, nhưng nghiên cứu thực tế cho thấy hàm lượng B12 trong các mẫu đậu nành lên men truyền thống rất thấp và dao động thất thường. Hai món này không thể đáp ứng đủ nhu cầu B12 hàng ngày cho cơ thể.
Nhiều người ăn chay trường, thực dưỡng lầm tưởng tê bì, mệt mỏi, đau rát lưỡi hay tính khí thất thường là dấu hiệu cơ thể đang "thải độc". Thực chất, đây là cảnh báo nguy hiểm của tổn thương hệ thần kinh do thiếu hụt vitamin B12 kéo dài, nếu không can thiệp kịp thời có thể để lại di chứng vĩnh viễn.
Nước hầm từ củ cải, cà rốt và bắp ngô mang lại vị ngọt tự nhiên, giúp giảm đường và gia vị nhân tạo, nhưng không thể cung cấp đầy đủ dưỡng chất nếu chỉ uống nước canh. Phần lớn chất xơ và nhiều vi chất quan trọng vẫn nằm lại trong xác rau củ, đòi hỏi người dùng phải ăn cả nước lẫn cái.
Không có bằng chứng y học nào cho thấy ăn thực dưỡng giúp giảm đau đẻ hay hỗ trợ sinh nở dễ dàng hơn. Cơn đau chuyển dạ do cơ chế thần kinh và co bóp cơ học chi phối, cần can thiệp y khoa thực chứng thay vì kiêng khem thiếu chất.
Tương tamari giàu dưỡng chất chuyển hóa từ đậu nành nhưng không phải là nguồn bổ sung men vi sinh sống hữu hiệu cho đường ruột do vi khuẩn khó tồn tại qua acid dạ dày. Bù lại, các hợp chất lên men trong tương hỗ trợ gián tiếp hệ vi sinh bản địa phát triển.
Nhiều mẹ bầu thực dưỡng tin tương miso hay rong biển cung cấp đủ vitamin B12, nhưng khoa học chứng minh nguồn thực vật không có B12 hoạt tính. Thiếu hụt B12 trong thai kỳ khiến trẻ bú mẹ đối mặt nguy cơ tổn thương thần kinh nặng nề, teo não và thiếu máu nguy hiểm.
Gạo lứt giàu dưỡng chất nhưng tích tụ asen vô cơ cao gấp nhiều lần ngũ cốc khác do giữ nguyên lớp cám ngoài. Các nghiên cứu chứng minh tiêu thụ lượng lớn asen trong thai kỳ liên quan đến suy giảm chỉ số phát triển bào thai, giảm cân nặng sơ sinh và tăng nguy cơ sảy thai. Thai phụ nên dùng luân phiên, không ăn liên tục hằng ngày.
Thực đơn thực dưỡng giàu đậu và rau xanh sẫm màu rất tốt nhưng khó đảm bảo đủ nồng độ folate dự phòng dị tật ống thần kinh. Bằng chứng khoa học chứng minh việc dùng thêm viên bổ sung folic acid trước khi thụ thai là điều kiện then chốt để ngừa khuyết tật thai nhi.
Đạm thực vật từ đậu hạt khó đáp ứng đủ nhu cầu làm lành vết mổ phẫu thuật ung thư nếu áp dụng thực dưỡng cực đoan. Cơ thể sau mổ đòi hỏi lượng lớn protein để sửa chữa mô và tái tạo mạch máu; thiếu hụt đạm làm suy giảm sức bền vết thương, tăng nguy cơ bục miệng nối nguy hiểm.
Chế độ ăn giàu thực vật lành mạnh và mô hình DASH giúp giảm đáng kể nguy cơ tiền sản giật và tăng huyết áp thai kỳ. Tuy nhiên, việc ăn chay khắt khe thiếu hụt chất đạm có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh và khiến thai nhi nhẹ cân.
Chế độ thực dưỡng thuần ngũ cốc tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng 5 vi chất cốt lõi: sắt, vitamin B12, canxi, vitamin D và kẽm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ thiếu máu, thai chậm phát triển và tiền sản giật, đòi hỏi thai phụ phải được theo dõi y khoa và bổ sung vi chất kịp thời.
Người thiếu máu không nên theo thực dưỡng địa phương thuần thực vật hoàn toàn. Sắt non-heme từ cây cỏ bản địa có sinh khả dụng rất thấp (chỉ 1-5%) và bị ức chế mạnh bởi phytate hay tannin, dễ gây sụt giảm huyết sắc tố nghiêm trọng nếu không có thịt cá hoặc vitamin C hỗ trợ.
Phụ nữ mang thai theo chế độ thuần thực vật kiêng trứng đối mặt nguy cơ thiếu hụt choline nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự đóng ống thần kinh và phát triển trí não thai nhi. Mẹ bầu cần chủ động nạp thêm từ các loại đậu, hạt, rau họ cải hoặc tham khảo bác sĩ bổ sung viên uống ngoài nhằm đạt mốc 450 mg/ngày.
