Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
19 bài
Ngộ độc abrin từ hạt cam thảo dây thường gây nôn mửa, tiêu chảy trong vài giờ đầu, nhưng biến chứng suy gan, suy thận, xuất huyết tiêu hóa và phù não có thể âm thầm tiến triển dữ dội trong những ngày sau, đòi hỏi phải cấp cứu khẩn cấp,,.
Nhiều người bị tăng huyết áp truyền tai nhau dùng trà lá cam thảo dây thay cam thảo bắc để tránh giữ muối nước. Tuy nhiên, các báo cáo y khoa cho thấy toàn bộ cây cam thảo dây chứa độc tố abrin và các ca ngộ độc loài cây này có thể gây tăng huyết áp, phù phổi, suy thận cấp nguy hiểm.
Cam thảo dây và cam thảo nam là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về hình thái, hoạt chất lẫn độc tính. Phân biệt rõ hai loại lá này giúp người dùng tránh nguy cơ ngộ độc chất abrin cực độc từ cam thảo dây hoặc gặp tác dụng phụ lên hệ nội tiết khi dùng sai cam thảo nam.
Lá cam thảo dây có thể thay thế cam thảo bắc để tạo vị ngọt thanh tự nhiên cho trà và nước giải nhiệt nhờ chứa hợp chất abrusoside ngọt gấp 30-100 lần đường mía. Tuy nhiên, hai loại cây này thuộc hai loài khác nhau với hoạt chất riêng biệt nên không thể thay thế nhau trong các bài thuốc trị bệnh.
Chất làm ngọt tự nhiên trong lá cam thảo dây không trực tiếp gây sâu răng, thậm chí chiết xuất từ lá còn có khả năng ức chế vi khuẩn miệng gây bệnh *Staphylococcus aureus*. Tuy nhiên, sâu răng hình thành do mảng bám và môi trường axit kéo dài, đòi hỏi người dùng phải giữ vệ sinh đúng cách thay vì ỷ lại vào thảo mộc.
Chiết xuất lá cam thảo dây chứa nhiều hợp chất sinh học giúp tăng hấp thu glucose ở cơ và kích thích bài tiết insulin trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, việc uống nước hãm tại nhà chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người và tuyệt đối không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cam thảo dây thường được dùng làm trà thanh nhiệt, trị ho, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo loài cây này có độc tính sinh sản cao. Các hoạt chất trong cây có thể kích thích co bóp tử cung, ngăn cản sự rụng trứng, phá vỡ quá trình làm tổ của phôi và gây sảy thai.
Nuốt phải hạt cam thảo dây còn nguyên vỏ thường không gây nguy hiểm tính mạng do lớp vỏ cứng ngăn chất độc abrin ngấm vào cơ thể. Tuy nhiên, nếu hạt bị cắn, nhai nát hoặc nứt vỡ, độc chất cực mạnh giải phóng ra có thể gây xuất huyết tiêu hóa, suy đa tạng và tử vong.
Đeo vòng tay hạt cam thảo dây còn nguyên vỏ không gây nhiễm độc qua da do độc tố abrin được bọc kín bởi lớp vỏ cứng. Tuy nhiên, nếu hạt bị nứt vỡ hoặc nuốt phải, abrin sẽ giải phóng gây ngộ độc tiêu hóa, suy đa tạng cực kỳ nguy hiểm.
Chiết xuất cam thảo dây được ghi nhận chứa các hoạt chất thực vật như flavonoid và triterpenoid có khả năng ngăn chặn các chất trung gian gây viêm, hỗ trợ giảm sưng đau khớp trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, độc tính tự nhiên trong hạt đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng và không tự ý sử dụng.
Nhiều người lầm tưởng rễ cam thảo dây lành tính giúp trị ho, viêm họng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy cây cam thảo dây chứa độc tố abrin phân bố ở mọi bộ phận, có thể gây hoại tử tế bào gan, suy thận cấp và biến đổi huyết học nghiêm trọng, hoàn toàn không an toàn để sử dụng.
Cam thảo Bắc (*Glycyrrhiza uralensis*) và cam thảo dây (*Abrus precatorius*) là hai loài thực vật khác nhau nhưng cùng chứa hoạt chất tạo vị ngọt glycyrrhizin. Trong khi cam thảo Bắc nổi bật với tác dụng chống co thắt và chuyển hóa qua men gan, cam thảo dây lại thể hiện hoạt tính hạ đường huyết và kháng u nhưng mang độc tính hạt cực cao.
Hạt cam thảo dây chứa độc tố abrin, một glycoprotein cực độc có thể cướp đi tính mạng con người chỉ với liều lượng dưới 1 microgam/kg thể trọng. Nếu nuốt nguyên hạt, lớp vỏ cứng thường bảo vệ cơ thể, nhưng khi bị nhai vỡ, chất độc giải phóng sẽ ức chế tổng hợp protein và gây tổn thương đa cơ quan nghiêm trọng.
Cam thảo dây (Abrus precatorius L.) là cây dùng trong y học cổ truyền với lá và rễ có tính thanh nhiệt, nhưng hạt chứa abrin độc, nên cần thận trọng và tham khảo chuyên gia.
Cam thảo dây chưa có liều dùng chuẩn cho người; chỉ nên dùng lá sau khi kiểm chứng an toàn, tránh dùng hạt vì chứa abrin độc hại.
Cam thảo dây (Abrus precatorius L.) chứa triterpenoid, flavonoid, alkaloid và abruquinone B/G ở phần mọng, với cơ chế ức chế đường PI3K/Akt điều trị tiểu đường type 2, tăng hấp thu glucose và tiềm năng chữa viêm khớp. Tuy nhiên, hạt chứa abrin độc cần thận trọng.
Cam thảo dây có thể gây độc tích cực nếu dùng sai bộ phận hoặc liều lượng, đặc biệt là hạt chứa chất độc abrin. Người dùng nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng để tránh rủi ro.
Cam thảo dây chứa abrin độc hại, người dùng nên thận trọng. Trẻ em, phụ huynh thai sản và người có bệnh nền cần tránh tiếp xúc với hạt và tham khảo chuyên gia trước khi dùng lá hoặc rễ.
Cam thảo dây có thể dùng thử nếu chỉ dùng lá, nhưng không nên dùng hạt vì rất độc. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng lâu dài.
