Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
11 bài
Nhiều lời đồn cho rằng lá khát là loại thảo mộc dân gian tự nhiên giúp tỉnh táo và tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa khẳng định đây là chất kích thích thần kinh chứa cathinone tương tự amphetamine, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tim mạch, tổn thương nội tạng và gây nghiện nghiêm trọng.
Mất ngủ mạn tính do nhai lá khát vào buổi tối hoàn toàn có thể khắc phục được nếu người dùng chấm dứt thói quen này. Hoạt chất cathinone giống amphetamine trong lá khát gây kích thích dopamine và xáo trộn nhịp thức - ngủ, nhưng chu kỳ sinh học sẽ dần hồi phục khi được chăm sóc và can thiệp y tế đúng cách.
Dùng chung lá khát với thuốc điều trị tim mạch cực kỳ nguy hiểm. Hoạt chất cathinone trong lá khát kích thích giải phóng catecholamine gây co thắt mạch, tăng nhịp tim và tăng huyết áp, đối kháng trực tiếp tác dụng của thuốc hạ áp, đồng thời ức chế enzyme gan làm biến đổi nồng độ thuốc.
Nhiều người lầm tưởng nhai lá thảo mộc tự nhiên như lá khát là thói quen vô hại giúp tỉnh táo, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy loại cây này chứa độc tính cao với gan. Thói quen sử dụng lá khát thường xuyên có thể kích hoạt stress oxy hóa, khởi phát phản ứng giống viêm gan tự miễn, dẫn tới suy gan cấp hoặc tổn thương gan mạn tính khó phục hồi.
Lá khát gây suy giảm nồng độ nội tiết tố testosterone, làm teo các tế bào sản xuất hormone và nuôi dưỡng tinh trùng trong tinh hoàn. Hoạt chất chính cathinone trực tiếp làm giảm mật độ, ức chế độ di động và phá vỡ cấu trúc chất nhiễm sắc tinh trùng, dẫn đến rối loạn cương dương và tăng nguy cơ vô sinh nam.
Uống trà hay nhai trực tiếp lá khát đều đưa vào cơ thể hoạt chất cathinone có cấu trúc tương tự amphetamine, gây hại cho tim mạch và tâm thần. Tuy nhiên, nhai tươi gây thêm tổn thương dày sừng khoang miệng, còn việc dùng chung với trà hoặc cà phê làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ lên gấp 4,8 lần.
Lá khát tạo hưng phấn nhanh nhờ hoạt chất cathinone kích thích giải phóng ồ ạt dopamine trong não bộ tương tự ma túy tổng hợp amphetamine. Tuy nhiên, sự kích thích quá mức này nhanh chóng làm suy kiệt thụ thể thần kinh, gây lệ thuộc tâm thần sâu sắc ngay cả khi dùng liều lượng nhỏ.
Nhai lá khát làm tăng đáng kể huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và nhịp tim ngay sau khi dùng. Thói quen này về lâu dài còn làm tăng nguy cơ cao huyết áp mạn tính, rối loạn mỡ máu, suy tim và đột quỵ do hoạt chất cathinone kích thích quá mức hệ thần kinh giao cảm.
Nhai lá khát làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư thực quản, ung thư đường tiêu hóa trên và viêm dạ dày mạn tính. Tác động tiền oxy hóa, hàm lượng tanin cao và đột biến gen niêm mạc do thói quen ngậm bã lá kéo dài là những yếu tố chính thúc đẩy các tổn thương tiền ác tính tiến triển.
Nhai lá khát lâu năm là nguyên nhân trực tiếp tàn phá khoang miệng, gây tụt nướu, mất bám dính nha chu và làm xuất hiện các mảng tổn thương trắng, sẫm màu ở niêm mạc. Bài viết dưới đây tổng hợp bằng chứng y khoa về tác hại thực sự của thói quen này đối với răng miệng.
Nhai hoặc tiếp xúc lá khát trong thai kỳ làm tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân, ức chế tuần hoàn tử cung - nhau thai gây hạn chế tăng trưởng bào thai và tăng tỷ lệ dị tật bẩm sinh. Thai phụ cần tuyệt đối tránh xa thảo mộc kích thích này để bảo vệ an toàn thai nhi.
