Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 794 trên 1.483
Rau quả tươi chứa nhiều dưỡng chất hỗ trợ giảm phản ứng viêm và cải thiện thể chất, nhưng chưa đủ để chữa khỏi mụn trứng cá tuổi dậy thì. Bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn lành mạnh chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát mụn bên cạnh phác đồ điều trị của bác sĩ da liễu.
Đối với người tập tạ, mức nạp protein tối ưu để phát triển cơ bắp và gia tăng sức mạnh nằm trong khoảng 1,6-2,2g/kg cân nặng mỗi ngày. Việc nạp vượt ngưỡng này hầu như không đem lại thêm lợi ích tăng cơ nhưng lại làm giảm hiệu quả chuyển hóa và tiềm ẩn gánh nặng sức khỏe.
Nước ngọt không calo không chứa năng lượng nhưng có thể gây phản ứng tiết insulin pha đầu ở một số người nhạy cảm. Phần lớn nghiên cứu chỉ ra chất tạo ngọt không làm tăng đường huyết trực tiếp, song việc dùng đồ uống ngọt trong khung giờ nhịn vẫn tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn mục tiêu chuyển hóa của nhịn ăn gián đoạn.
Nhiều trẻ dậy thì không đạt chiều cao tối đa do 5 sai lầm phổ biến: ăn quá thừa đạm, thiếu hụt vi chất kẽm, lạm dụng đồ uống có gas nhiều năng lượng rỗng, thức khuya làm giảm hormone tăng trưởng và lười vận động kích thích xương dài.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy sữa bò có liên quan đến việc làm tăng nguy cơ nổi mụn trứng cá ở thanh thiếu niên thông qua việc tác động lên hormone IGF-1 kích thích tiết bã nhờn. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu đến từ các nghiên cứu quan sát nên chưa đủ cơ sở để khẳng định sữa là nguyên nhân trực tiếp gây mụn.
Nhiều người nghĩ trà sữa chỉ có đường sữa, nhưng cốt trà đậm ủ lâu có thể chứa lượng caffeine tương đương một tách cà phê nguyên chất. Với những người nhạy cảm, chỉ một ly trà sữa cỡ lớn vào buổi chiều cũng đủ để kích thích thần kinh, gây bồn chồn và mất ngủ nghiêm trọng.
Bổ sung canxi tuổi dậy thì giúp tối ưu hóa mật độ khoáng chất và làm xương chắc khỏe, ngăn ngừa loãng xương sau này, nhưng không quyết định toàn bộ chiều cao vượt trội. Chiều cao phụ thuộc chủ yếu vào gen, hormone và lối sống. Bổ sung canxi chỉ nên ở mức vừa đủ khi khẩu phần ăn thiếu hụt.
Nhiều phụ huynh lo sợ đậu nành gây nữ hóa tuyến vú ở bé trai do chứa phytoestrogen. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hoạt chất này không gây rối loạn ngực ở nam thiếu niên, thậm chí tiêu thụ đậu nành tự nhiên còn liên quan đến việc điều hòa thời điểm dậy thì hợp lý.
Nhiều phụ huynh ngừng bổ sung vi chất khi trẻ bắt đầu ăn dặm vì nghĩ thức ăn đã đủ chất. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định lượng vitamin D từ thực phẩm đặc chỉ đáp ứng dưới một nửa nhu cầu, khiến việc tiếp tục duy trì 400 IU mỗi ngày sau 6 tháng tuổi là điều bắt buộc.
Người dùng metformin điều trị đái tháo đường lâu năm đối mặt nguy cơ thiếu vitamin B12 do thuốc ức chế hấp thu tại ruột non. Xét nghiệm định kỳ giúp phân biệt sớm thiếu hụt vi chất với biến chứng thần kinh tiểu đường để can thiệp kịp thời.
Phụ nữ mang thai không nên uống sắt và canxi cùng lúc do hai vi chất này cạnh tranh hấp thu trực tiếp tại thụ thể ruột non. Việc giãn cách thời điểm uống từ 2 đến 3 tiếng trong ngày sẽ giúp cơ thể mẹ tiếp nhận trọn vẹn cả hai dưỡng chất, phòng ngừa hiệu quả thiếu máu và bảo vệ hệ xương.
Nước hầm xương cung cấp chất béo và vị ngọt tự nhiên nhưng chứa rất ít canxi hòa tan. Để trẻ phát triển hệ xương vững chắc, cha mẹ không nên phụ thuộc vào nước ninh xương mà cần xây dựng chế độ ăn dặm đa dạng, bổ sung sữa, đạm động vật và bảo đảm đủ vitamin D.
Hội chứng rối loạn ăn uống ở thanh thiếu niên không đơn thuần là thói quen kén ăn mà là bệnh lý nguy hiểm. Hành vi nhịn ăn, ăn kiêng cực đoan dẫn đến suy dinh dưỡng nghiêm trọng, làm sụt giảm hormone sinh dục, gây mất kinh và ngưng chu kỳ rụng trứng, đòi hỏi can thiệp y tế liên ngành kịp thời.
Bổ sung vitamin C và E liều cao thường được dùng để giảm đau cơ, nhưng nghiên cứu cho thấy thói quen này có thể dập tắt tín hiệu stress oxy hóa cần thiết, làm ức chế quá trình tổng hợp protein và cản trở sự thích nghi phì đại của cơ bắp.
Sắt từ thịt đỏ (sắt heme) có khả năng hấp thu tốt nhất cho trẻ ăn dặm với sinh khả dụng lên tới khoảng 30%, vượt xa mức 10% của ngũ cốc. Không chỉ cung cấp sắt dễ nạp, thịt đỏ còn giúp tăng cường hấp thu lượng sắt có trong rau củ ăn kèm.
Các loại kẹo dẻo tăng chiều cao bán tràn lan trên mạng xã hội thực chất chỉ chứa vitamin và khoáng chất thông thường, không có tác dụng kéo dài xương thần kỳ. Phụ huynh không nên lạm dụng để tránh nguy cơ dậy thì sớm và gây hại cho sức khỏe của trẻ.
Việc thay thế hoàn toàn sữa bò bằng sữa hạt ở tuổi dậy thì có thể khiến trẻ thiếu hụt protein, canxi, kẽm và vitamin B12, ảnh hưởng xấu đến chiều cao và mật độ xương đỉnh. Trừ khi có bệnh lý, phụ huynh nên kết hợp cân bằng cả hai thay vì cắt bỏ sữa truyền thống.
Dầu gấc vượt trội về hàm lượng beta-carotene và lycopene hỗ trợ thị giác, trong khi dầu ôliu ổn định tỷ lệ axit béo và giàu vitamin E tự nhiên. Không có loại dầu nào tối ưu tuyệt đối; việc kết hợp luân phiên cả hai loại mới là giải pháp dinh dưỡng cân bằng và an toàn cho trẻ.
Thanh thiếu niên cần khoảng 2,1 đến 3,3 lít chất lỏng mỗi ngày tùy theo độ tuổi và cường độ vận động. Việc chủ động bổ sung nước trước, trong và sau giờ học thể dục giúp ngăn ngừa mệt mỏi, hỗ trợ chức năng não bộ và tránh các rối loạn chuyển hóa do thiếu nước học đường.
Tự nấu bột ăn dặm hay mua đồ đóng hộp đều cung cấp mật độ vi chất và năng lượng tương đương nếu chế biến đúng cách. Đồ hộp tiện lợi, được chuẩn hóa vi chất nhưng cần kiểm soát lượng muối, đường; còn đồ tự làm tươi ngon nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt khâu vệ sinh phòng ngừa nhiễm khuẩn tiêu hóa.
