Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
105 bài, trang 3 trên 6
Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy dung dịch súc họng từ cam thảo giúp giảm viêm rát niêm mạc bề mặt và cắt giảm hơn 50% nguy cơ đau họng, ho kích ứng so với giả dược, mang lại giải pháp xoa dịu cổ họng an toàn khi áp dụng tại chỗ đúng liều lượng.
Cam thảo thông thường chứa phân tử glycyrrhizin có thể gây giữ muối, hạ kali và tăng huyết áp nếu dùng kéo dài. Ngược lại, cam thảo thoái hóa (DGL) đã được tách bỏ hoàn toàn hoạt chất này, trở thành giải pháp an toàn giúp bảo vệ niêm mạc, kích thích tiết chất nhầy và giảm triệu chứng khó tiêu chức năng.
Cam thảo bắc (*Glycyrrhiza uralensis*) và cam thảo nam (*Scoparia dulcis*) là hai loài thực vật khác biệt hoàn toàn về họ, hoạt chất và công dụng. Nhận biết đúng hai vị thuốc giúp tránh nhầm lẫn liều dùng, ngăn ngừa tương tác thuốc và bảo đảm an toàn khi sử dụng.
Cam thảo chứa hoạt chất ức chế chuyển hóa khiến cơ thể giữ muối, mất kali và trực tiếp làm giảm hiệu lực của thuốc hạ huyết áp. Nguy hiểm hơn, tình trạng hạ kali máu do cam thảo gây cản trở đào thải và làm tăng độ nhạy cảm của cơ tim, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thuốc trợ tim digoxin đe dọa tính mạng.
Cam thảo chứa hoạt chất kháng viêm, giúp làm dịu niêm mạc và giảm đáng kể tình trạng đau họng tại chỗ theo các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, thảo dược này chỉ có tác dụng hỗ trợ xoa dịu triệu chứng kích ứng tạm thời, không thể thay thế điều trị y khoa khi bị viêm nhiễm.
Người bị viêm loét dạ dày nên hạn chế các loại trà xanh, trà đen đậm đặc do chứa caffeine gây tăng tiết axit dạ dày. Thay vào đó, hãy ưu tiên các loại trà thảo mộc không chứa caffeine như hoa cúc, cam thảo được pha loãng và uống ấm để tránh kích ứng niêm mạc.
Ăn hoặc uống cam thảo thường xuyên có thể làm giảm đáng kể hiệu lực của thuốc lợi tiểu do hoạt chất axit glycyrrhizic ức chế enzym chuyển hóa, kích hoạt cơ chế giữ muối natri và nước đối kháng trực tiếp với tác dụng bài niệu, đồng thời làm tăng nguy cơ hạ kali máu cấp tính nguy hiểm đến tính mạng.
Uống trà cam thảo thường xuyên có thể gây phù nề và tăng huyết áp do hoạt chất axit glycyrrhizic ức chế enzym chuyển hóa cortisol, khiến thận giữ muối, tích nước và đào thải ồ ạt kali. Thói quen dùng thảo mộc tạo ngọt này kéo dài tiềm ẩn nguy cơ loạn nhịp tim và liệt cơ.
Phối hợp nhân trần với cam thảo là thói quen giải nhiệt quen thuộc nhưng tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Tác dụng lợi tiểu của nhân trần xung đột với hoạt tính giữ nước, thải kali gây tăng huyết áp của cam thảo, có thể dẫn đến rối loạn điện giải và quá tải tim mạch.
Rễ cam thảo có khả năng làm dịu cảm giác đau rát cổ họng hiệu quả nhờ đặc tính chống viêm mạnh. Tuy nhiên, hoạt chất trong dược liệu này có thể gây giữ muối nước, hạ kali máu và làm tăng huyết áp nguy hiểm, đặc biệt chống chỉ định với người có bệnh tim mạch, suy thận và phụ nữ mang thai.
Rễ cam thảo là vị thuốc trị ho khan quen thuộc, nhưng hoạt chất glycyrrhizin trong thảo mộc này có thể ức chế enzym thận, gây giữ muối natri và đào thải kali. Tình trạng này dễ kích hoạt hội chứng giả cường aldosterone, dẫn tới tăng huyết áp kịch phát và tổn thương cơ thể nếu lạm dụng kéo dài.
Uống trà hoa cúc hoặc trà cam thảo nguyên chất trước khi ngủ không gây sâu răng vì chất ngọt tự nhiên glycyrrhizin trong cam thảo không bị vi khuẩn chuyển hóa thành acid hại men răng. Thậm chí, các hoạt chất trong cam thảo còn có khả năng kháng khuẩn, nhưng người dùng vẫn cần uống đúng cách và thận trọng nếu có bệnh lý huyết áp.
Chiết xuất rễ cam thảo chứa hoạt chất glycyrrhizin đã được chứng minh qua nhiều thử nghiệm lâm sàng giúp hạ men gan AST và ALT ở người viêm gan mạn tính. Tuy nhiên, hoạt chất này chủ yếu hỗ trợ bảo vệ tế bào gan và giảm viêm chứ không loại bỏ được virus, người bệnh không nên tự ý dùng trà cam thảo thô thay thuốc.
Nhiều người dùng rễ cam thảo với hy vọng giảm căng thẳng và kiệt sức, nhưng khoa học cho thấy hoạt chất trong cam thảo ức chế enzyme 11beta-HSD2 phân giải cortisol. Điều này khiến cortisol tích tụ, dễ gây giữ muối, hạ kali và tăng huyết áp nguy hiểm thay vì phục hồi năng lượng lành mạnh.
Nhiều thai phụ có thói quen uống trà cam thảo để thanh nhiệt, trị ốm nghén mà không biết rằng hoạt chất trong loại thảo dược này có thể gây hại lớn. Bằng chứng khoa học cho thấy cam thảo làm tăng nguy cơ sinh non, tăng huyết áp ở mẹ và gây tổn thương sự phát triển thần kinh của trẻ.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy cam thảo dùng tại chỗ giúp giảm đáng kể mức độ đau rát họng nhờ đặc tính chống viêm và bảo vệ niêm mạc. So với rễ khô, dạng chiết xuất tạo màng bọc phủ đồng đều, giải phóng hoạt chất tốt hơn và hạn chế tối đa cọ xát cơ học.
Cam thảo chứa các hoạt chất có khả năng hỗ trợ giảm nồng độ testosterone và hạn chế tác dụng phụ của thuốc kháng androgen ở người bệnh buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, dược liệu này không thể thay thế phác đồ y khoa chuẩn và tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp, hạ kali máu nếu tự ý lạm dụng kéo dài.
Vị ngọt trong rễ cam thảo đến từ glycyrrhizin thay vì carbohydrate thông thường, do đó không làm tăng đường huyết ở người bệnh tiểu đường. Nhiều chiết xuất từ cam thảo thậm chí hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin, nhưng người dùng cần thận trọng nguy cơ tăng huyết áp khi sử dụng dược liệu này.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy súc miệng bằng chiết xuất cam thảo nồng độ 1-5% giúp giảm đau rát, kháng viêm tại chỗ và rút ngắn thời gian lành vết nhiệt miệng xuống còn khoảng 4-8 ngày mà không gây tác dụng phụ đáng kể.
Cam thảo khử glycyrrhizin (DGL) giúp giảm khó chịu do trào ngược dạ dày thực quản nhờ cơ chế kích thích tiết chất nhầy, tăng cường lưu lượng máu bảo vệ niêm mạc và thúc đẩy hồi phục tế bào biểu mô, thay vì ức chế tiết axit. Đây là giải pháp hỗ trợ an toàn hơn cam thảo thô nhưng cần dùng đúng liều lượng quy chuẩn.
