Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
105 bài, trang 4 trên 6
Nhiều phụ huynh có thói quen dùng cam thảo trị ho cho con vì nghĩ thảo dược luôn lành tính. Tuy nhiên, hệ cơ quan non nớt của trẻ rất nhạy cảm với rối loạn điện giải; việc tự ý dùng cam thảo không đúng liều lượng có thể gây hạ kali máu và ngộ độc nguy hiểm.
Uống nước cam thảo đậm đặc mỗi ngày có thể gây tăng huyết áp và hạ kali máu nghiêm trọng. Hoạt chất glycyrrhizin trong cam thảo ức chế enzyme chuyển hóa cortisol, khiến thận giữ muối nước và đào thải kali liên tục. Người có bệnh tim mạch, suy thận, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc tránh thai cần đặc biệt thận trọng.
Người đang dùng thuốc tim mạch như digoxin hoặc thuốc lợi tiểu không nên sử dụng cam thảo. Hoạt chất trong cam thảo gây đào thải và hạ kali máu nghiêm trọng, dẫn đến ứ trệ chuyển hóa thuốc, làm tăng vọt nguy cơ ngộ độc thuốc tim mạch, xuất hiện rối loạn nhịp tim nguy hiểm và ngừng tim đột ngột.
Uống trà cam thảo liên tục không nên vượt quá 2 đến 3 tuần rồi phải ngưng. Việc dùng kéo dài với liều cao hoạt chất glycyrrhizin sẽ ức chế enzym chuyển hóa cortisol, gây tích tụ muối nước, đào thải kali nghiêm trọng và làm tăng huyết áp kể cả ở người khỏe mạnh.
Cam thảo chứa hoạt chất glycyrrhizin có khả năng ức chế enzym phân hủy cortisol, dẫn đến tích tụ muối nước, tăng huyết áp kịch phát và làm giảm kali máu nguy hiểm. Người có bệnh lý huyết áp cao cần hết sức thận trọng, tránh tự ý uống trà hoặc dùng thuốc chứa thảo dược này kéo dài.
Cát cánh là vị thuốc quý hỗ trợ kháng viêm niêm mạc họng và giảm khàn tiếng hiệu quả nhờ ức chế các phản ứng viêm tại thanh quản. Để đạt hiệu quả tối ưu và bảo vệ đường tiêu hóa, người bệnh nên ưu tiên dạng viên ngậm thảo dược hoặc phối hợp cùng cam thảo với liều lượng vừa phải.
Ngộ độc abrin từ hạt cam thảo dây thường gây nôn mửa, tiêu chảy trong vài giờ đầu, nhưng biến chứng suy gan, suy thận, xuất huyết tiêu hóa và phù não có thể âm thầm tiến triển dữ dội trong những ngày sau, đòi hỏi phải cấp cứu khẩn cấp,,.
Uống trà cam thảo buổi tối có thể gây khó ngủ ở người nhạy cảm do nguy cơ xáo trộn nhịp sinh học của hormone cortisol và trục HPA. Việc duy trì mức cortisol cao vào ban đêm khiến hệ thần kinh tỉnh táo, làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu.
Uống nhiều cam thảo có thể làm giảm nồng độ testosterone ở nam giới do các hoạt chất trong thảo dược này thúc đẩy quá trình chuyển hóa testosterone thành estradiol và làm hạ nồng độ androgen tự do. Phái mạnh không nên lạm dụng cam thảo liên tục để tránh gây xáo trộn hệ thống nội tiết sinh dục.
Nhiều người bị tăng huyết áp truyền tai nhau dùng trà lá cam thảo dây thay cam thảo bắc để tránh giữ muối nước. Tuy nhiên, các báo cáo y khoa cho thấy toàn bộ cây cam thảo dây chứa độc tố abrin và các ca ngộ độc loài cây này có thể gây tăng huyết áp, phù phổi, suy thận cấp nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cam thảo. Hoạt chất glycyrrhizin trong cam thảo ức chế enzym bảo vệ tại nhau thai, khiến thai nhi tiếp xúc quá mức với hormone căng thẳng của mẹ. Tình trạng này làm tăng nguy cơ sinh non, tăng huyết áp thai kỳ, đồng thời làm suy giảm chỉ số thông minh và khả năng ghi nhớ của trẻ sau này.
Cam thảo dây và cam thảo nam là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về hình thái, hoạt chất lẫn độc tính. Phân biệt rõ hai loại lá này giúp người dùng tránh nguy cơ ngộ độc chất abrin cực độc từ cam thảo dây hoặc gặp tác dụng phụ lên hệ nội tiết khi dùng sai cam thảo nam.
Lá cam thảo dây có thể thay thế cam thảo bắc để tạo vị ngọt thanh tự nhiên cho trà và nước giải nhiệt nhờ chứa hợp chất abrusoside ngọt gấp 30-100 lần đường mía. Tuy nhiên, hai loại cây này thuộc hai loài khác nhau với hoạt chất riêng biệt nên không thể thay thế nhau trong các bài thuốc trị bệnh.
Chất làm ngọt tự nhiên trong lá cam thảo dây không trực tiếp gây sâu răng, thậm chí chiết xuất từ lá còn có khả năng ức chế vi khuẩn miệng gây bệnh *Staphylococcus aureus*. Tuy nhiên, sâu răng hình thành do mảng bám và môi trường axit kéo dài, đòi hỏi người dùng phải giữ vệ sinh đúng cách thay vì ỷ lại vào thảo mộc.
Chiết xuất lá cam thảo dây chứa nhiều hợp chất sinh học giúp tăng hấp thu glucose ở cơ và kích thích bài tiết insulin trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, việc uống nước hãm tại nhà chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người và tuyệt đối không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cam thảo dây thường được dùng làm trà thanh nhiệt, trị ho, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo loài cây này có độc tính sinh sản cao. Các hoạt chất trong cây có thể kích thích co bóp tử cung, ngăn cản sự rụng trứng, phá vỡ quá trình làm tổ của phôi và gây sảy thai.
Nuốt phải hạt cam thảo dây còn nguyên vỏ thường không gây nguy hiểm tính mạng do lớp vỏ cứng ngăn chất độc abrin ngấm vào cơ thể. Tuy nhiên, nếu hạt bị cắn, nhai nát hoặc nứt vỡ, độc chất cực mạnh giải phóng ra có thể gây xuất huyết tiêu hóa, suy đa tạng và tử vong.
Đeo vòng tay hạt cam thảo dây còn nguyên vỏ không gây nhiễm độc qua da do độc tố abrin được bọc kín bởi lớp vỏ cứng. Tuy nhiên, nếu hạt bị nứt vỡ hoặc nuốt phải, abrin sẽ giải phóng gây ngộ độc tiêu hóa, suy đa tạng cực kỳ nguy hiểm.
Chiết xuất cam thảo dây được ghi nhận chứa các hoạt chất thực vật như flavonoid và triterpenoid có khả năng ngăn chặn các chất trung gian gây viêm, hỗ trợ giảm sưng đau khớp trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, độc tính tự nhiên trong hạt đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng và không tự ý sử dụng.
Nhiều người lầm tưởng rễ cam thảo dây lành tính giúp trị ho, viêm họng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy cây cam thảo dây chứa độc tố abrin phân bố ở mọi bộ phận, có thể gây hoại tử tế bào gan, suy thận cấp và biến đổi huyết học nghiêm trọng, hoàn toàn không an toàn để sử dụng.
