Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
34 bài, trang 1 trên 2
Người dị ứng với cần tây hoặc mùi tây cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng tiểu hồi cần do nguy cơ dị ứng chéo thực vật. Cả ba đều thuộc họ Hoa tán, sở hữu các chuỗi protein có cấu trúc tương đồng dễ đánh lừa hệ miễn dịch và khởi phát các phản ứng quá mẫn.
Cần tây chứa hoạt chất phthalides và apigenin giúp giãn mạch, lợi tiểu và hạ huyết áp. Tuy nhiên, ăn cọng và lá cần tây hàng ngày chủ yếu giúp giảm nhẹ huyết áp tâm trương, trong khi tác dụng hạ huyết áp toàn diện và rõ rệt nhất đến từ chiết xuất hạt cần tây.
Nước ép cần tây không có khả năng trực tiếp rửa trôi hay đào thải độc tố khỏi cơ thể như lời đồn. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy lợi ích thực sự của cần tây là cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ tăng hàm lượng glutathione giúp bảo vệ tế bào trước căng thẳng oxy hóa, nhưng không thay thế được chức năng giải độc tự nhiên của gan và thận.
Khi cổ họng đang khô rát, nước ép lê tốt hơn hẳn nước ép cần tây nhờ độ axit thấp, hàm lượng nước lên tới 88,18% giúp cấp ẩm niêm mạc êm dịu và chứa arbutin hỗ trợ giảm viêm, trong khi cần tây dễ gây kích ứng họng và có nguy cơ tương tác thuốc.
Ăn cần tây và cà rốt sống giúp làm sạch mảng bám răng nhờ lực chà xát cơ học của sợi xơ thực vật kết hợp phản xạ kích thích tuyến nước bọt rửa trôi cặn bẩn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ tự nhiên, hoàn toàn không thể thay thế bàn chải và chỉ nha khoa.
Nước ép cần tây buổi sáng được nhiều người ca ngợi như thần dược chống lão hóa tế bào, nhưng khoa học hiện chỉ ghi nhận loại rau này giàu chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ mô trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn không có khả năng đảo ngược hay ngăn chặn triệt để quá trình lão hóa ở người.
Nước ép cần tây không thể xóa sổ mụn trứng cá dạng bọc do mụn hình thành từ rối loạn nội tiết, tăng tiết bã nhờn và vi khuẩn sâu trong nang lông. Dù giàu chất chống oxy hóa và ít calo, thức uống này không thể thay thế phác đồ điều trị da liễu y khoa.
Nước ép củ dền vượt trội hơn cần tây trong việc tăng sức bền và giãn mạch khi tập tạ nhờ hàm lượng nitrate tự nhiên dồi dào. Nitrate chuyển hóa thành nitric oxide giúp tăng lưu lượng máu và giảm hao hụt năng lượng cơ bắp, trong khi cần tây chưa có bằng chứng tương đương.
Nhiều người tin rằng uống nước ép cần tây buổi sáng giúp an thần và làm dịu hệ thần kinh tức thì. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy hàm lượng hoạt chất tự nhiên trong nước ép tươi rất thấp, hoàn toàn không đủ để tạo tác dụng an thần như lời đồn thổi trên mạng xã hội.
Nhiều người lo ngại việc xào nấu ở nhiệt độ cao sẽ phá hủy toàn bộ dưỡng chất trong cần tây. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ không chỉ làm hao hụt một số hoạt chất nhạy cảm mà còn giúp phá vỡ vách tế bào, giải phóng nhiều hợp chất chống oxy hóa sang dạng cơ thể dễ hấp thu hơn.
Cần tây chứa hợp chất apigenin có khả năng đi qua hàng rào máu não và gắn vào thụ thể GABA, giúp làm dịu thần kinh và giảm lo âu tự nhiên. Tuy nhiên, thực phẩm này chỉ hỗ trợ thư giãn nhẹ trên thực nghiệm và không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ mạn tính ở người.
Người đang dùng thuốc huyết áp hoặc thuốc chống đông máu không nên tự ý uống nước ép cần tây đậm đặc hay dùng chiết xuất liều cao. Hoạt chất trong cần tây có thể làm tăng nồng độ thuốc hạ áp trong máu, gây tụt huyết áp quá mức và làm tăng nguy cơ xuất huyết do đặc tính chống đông tự nhiên.
Nước ép cần tây thường được ca tụng là "thần dược" thải độc và thanh lọc gan cấp tốc. Tuy nhiên, dưới góc độ y học thực chứng, cơ thể tự đào thải độc tố qua gan và thận; cần tây chỉ chứa các chất chống oxy hóa hỗ trợ bảo vệ tế bào, hoàn toàn không có khả năng "rửa sạch" gan như lời đồn đại.
Uống từ 150 đến 250 ml nước ép cần tây mỗi ngày là ngưỡng an toàn cho người khỏe mạnh để hấp thu dưỡng chất mà không làm quá tải oxalat và kali lên thận. Lạm dụng thức uống đậm đặc này có thể dẫn đến lắng đọng tinh thể canxi oxalat và tổn thương tế bào ống thận.
Cần tây là thực phẩm bổ dưỡng nhưng chứa một lượng nhỏ tinh dầu apiol – hoạt chất có thể gây kích thích co bóp tử cung nếu dùng ở liều lượng đậm đặc. Thai phụ ăn cần tây nấu chín ở mức vừa phải hoàn toàn an toàn, nhưng việc lạm dụng nước ép đậm đặc hay tinh dầu cô đặc có thể tiềm ẩn rủi ro cho thai kỳ.
Ăn cần tây nguyên cây giữ lại trọn vẹn chất xơ không hòa tan giúp duy trì nhu động và bảo vệ hàng rào ruột, trong khi ép lấy nước giúp hấp thu polyphenol nhanh hơn nhưng loại bỏ chất xơ nuôi vi sinh vật, dễ làm tăng vi khuẩn liên quan đến viêm đường ruột.
Nước cần tây chứa các hợp chất nhạy cảm ánh sáng thuộc nhóm furanocoumarin như psoralen. Khi nạp lượng lớn hoặc để dịch ép dính vào da rồi phơi nắng, tia tử ngoại sẽ kích hoạt phản ứng quang độc học, phá hủy tế bào da gây đỏ rát, nổi bóng nước và tăng sắc tố đen sạm kéo dài.
Người mắc hội chứng ruột kích thích hoàn toàn có thể ăn cần tây mà không lo đầy bụng nếu biết kiểm soát khẩu phần ở mức nhỏ. Cần tây chứa nhiều mannitol - một loại polyol thuộc nhóm FODMAP dễ gây hút nước và lên men sinh khí ở đại tràng. Việc nấu chín và giới hạn lượng ăn sẽ giúp đường ruột êm dịu.
Chiết xuất hạt cần tây chứa nhiều flavonoid và phenolic giúp ức chế enzyme xanthine oxidase, từ đó hỗ trợ giảm nồng độ axit uric trong máu. Đồng thời, thảo mộc này còn làm dịu phản ứng sưng viêm khớp trong các nghiên cứu tiền lâm sàng, mang lại hướng hỗ trợ triển vọng cho người bệnh gout.
Nghi ngờ ăn cần tây làm suy giảm tinh trùng và yếu sinh lý là nỗi hoang mang của nhiều nam giới. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học thực nghiệm lại chứng minh chiết xuất cần tây phần lớn giúp hỗ trợ sinh tinh và cải thiện số lượng tế bào sinh dục đực nếu sử dụng đúng cách, trái ngược hoàn toàn với lời đồn thổi.
